Hoogersmilde, PKN-kerk "De Schakel" (Voormalige Hervormde kerk)

Kerk
De kerk wordt gebouwd in 1844. Inwijding op 26-12-1844 (01)

Foto (08)

Orgel
1911: In dit jaar wordt de voorzanger/voorlezer bedankt voor zijn werk, omdat er voor f 490,- een eenvoudig orgel wordt aangeschaft. (02)


Foto uit de verzameling van Marcel Pelt. Het zou het instrument uit 1911 moeten zijn, omdat het geen overeenkomsten heeft met het instrument uit Urk.



Bijlagen van de Handelingen der Algemeene Synode der Nederlandsche Hervormde Kerk, ten Jare 1911

1946
: J. Reil plaatst voor 5.000,- een gebruikt instrument uit Urk Kerkje aan de Zee (04) onder advies van Lambert Erné? en Willem Hülsmann?. Het was een oud orgel, uit Amsterdam afkomstig en in 1905 te Urk geplaatst. Het is niet zeker of dit een mechanisch of een pneumatisch instrument was. (04)
Voor een geschiedenis van dit instrument zie onderaan deze pagina.

Dispositie:
Bourdon 16' discant
Prestant 8" b/d
Holpijp 8'
Viola 8'
Celeste 8' discant
Prestant 4'
Roerfluit 4'
Quint 3' b/d
Cornet III
Tremulant x

Volgens het boek "Het kerkje aan zee, Urk 1986" is het orgel te Hoogersmilde gesloopt door Vierdag: "Zij namen mee wat bruikbaar was", herinnert oud kerkvoogd Wildeboer uit Hoogersmilde zich over deze gebeurtenis, "de rest werd verdeeld en opgeslagen, de grote pijpen op de peerdezolder. Daar hebben ze gelegen en m'n vader maakte er wel eens een afvoerpijpje mee. Als jongens konden we er prachtige gevechten mee houden, het leken wel speren, ze gooiden prima. Van het houtwerk heeft Visser nog een bed gemakt, maar zakte daar door. Waar echter de kern van dit oude en misschien historisch belangrijke instrument is gebleven, is helaas onbekend." (05)

1961: Op 2 oktober stuurt Reil een brief naar de kerk met informatie over een mogelijk nieuw orgel. Hij biedt aan de eenklaviers types 6 en 10 of mogelijk een orgel op bestelling, die een wat langere levertijd hebben. (09)

1965: Bovenstaand orgel wordt vervangen door een electronisch orgel achter een schijnfront.

1970: Vierdag plaatst een positief dat in 1964 werd gebouwd voor de Hervormde Adventskerk in Amersfoort. Het orgel wordt ingewijd op 17 december 1970. (03)


Klik op de afbeelding om een grotere versie te bekijken . Foto: Geert Koops

Dispositie (04):
Manuaal  C-f’’’ Pedaal C-d’
Prestant  4' Aangehangen
Holpijp  8'  
Roerfluit  4'  
Octaaf  2'  
Scherp II 1’  




Foto (08) Orgel met gesloten luiken


2009:
De Gereformeerde kerk in Hoogersmilde wordt gesloten en verkocht. Het orgel uit de voormalige Gereformeerde kerk wordt overgeplaatst naar "De Schakel".



2012: Het orgel is door de orgelmaker Mense Ruiter verplaatst vanuit de gesloten Gereformeerde kerk naar De Schakel.

Voor foto's tijdens een stembeurt van het Vierdag-instrument zie onderaan deze pagina.

Krantenbericht uit de Neie Smildeger van 23 oktober 2012.
Het orgel is op 2 november 2012 weer in gebruik genomen.


2012
: Krantenbericht uit een nog onbekende krant

Foto's (Geert Koops) van het verplaatste Vermeulen-orgel:

Klik op de afbeelding om een grotere versie te bekijken


Klik op de afbeelding om een grotere versie te bekijken

Noten:
  1. Romein
  2. Volgens mondelinge overlevering werd het orgel geleverd door Ansingh en co. uit Zwolle
  3. Het orgel 1971 blz. 146. Adviseurs Willem Hülsmann en Adr. de Groot.
  4. E-Mail van Jaap Brouwer d.d. 29-12-2002 18:39
  5. E-Mail van Victor Timmer d.d. 1-5-2006
  6. E-Mail d.d 16-07-2012 van Jans Vrieling
  7. Boek:  S.v.d. Berg e.a., Het kerkje aan zee, Urk 1986 blz. 50 - 54 (Victor Timmer uit Leek wees mij op het boek)
  8. www: http://reliwiki.nl/index.php?title=Hoogersmilde,_Rijksweg_179_-_De_Schakel
  9. Archief Reil

Geschiedenis van het voormalige orgel dat werd aangekocht uit Urk (05)

1902: Orgel aangekocht uit Amsterdam en geplaatst op de kraak.

1905: Plaatsing boven de kansel

1927: Opdracht voor een restauratie aan G. van Leeuwen voor f. 575,-

1928: Werk uitgevoerd door W. van Leeuwen (daarbij ander klavier en toevoeging Vox Celeste 8 voor extra f. 145,-)

1929: idem reparatie trapmechanisme balg

1942: orgel door J. Reil uit de kerk verwijderd en in 1946 te Hoogersmilde geplaatst in een andere kas.

De dispositie te Urk:
Bourdon 16 D
Prestant 8 B/D
Holpijp 8
Viola 8
Celeste 8 D
Prestant 4
Roerfluit 4
Quint 3 B
Octaaf 2
Cornet 4 sdterk
Tremulant

Mechanisch en aangehangen pedaal

Foto's van dit instrument uit het boek: S.v.d. Berg e.a., Het kerkje aan zee, Urk 1986

Organist Johannes Oost
Organist Johannes Oost op de rechter foto


Foto's (Geert Koops) tijdens een stembeurt van het Vierdag-orgel uit de Schakel: