Assen, Nederlands Gereformeerde Kerk De Open Hof

Mense Ruiter bouwt in 1982 een klein tweeklaviers orgel voor de Gereformeerde Open Hof Kerk. In 2000 neemt de Nederlands Gereformeerde Kerk het kerkgebouw over. De nieuwe gemeente het orgel houdt het orgel eerst aan, maar in 2011 verkopen zij het instrument aan een particulier. Het orgel wordt vervangen door een groot luidsprekerorgel van het merk Allen. Via het Van Lodenstein College in Barneveld komt het Mense Ruiter-orgel uiteindelijk terecht in de Hersteld Hervormde Kerk van Emst.

Kerk:
De kerk is aan het einde van de jaren '60 van de vorige eeuw gebouwd als Gereformeerde kerk. (08)

1977
Van 21 januari dateert een voorstel van Mense Ruiter voor een orgel met Hoofdwerk, Borstwerk en een zelfstandig pedaal:
Hoofdwerk: Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Octaaf 2', Mixtuur IV-V, Kromhoorn of Trompet 8'
Borstwerk: Gedekt 8', Roerfluit 4', Woudfluit 2', Sesquialter II discant
Pedaal: Bourdon 16', Bourdon 8'(07)



Op 22 december brengt orgelmakerij Mense Ruiter een verder uitgerwerkte offerte uit.
Hoofdwerk: Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Octaaf 2', Mixtuur IV-V, Trompet 8'
Borstwerk: Gedekt 8', Roerfluit 4', Woudfluit 2', Sesquialter II discant
Pedaal: Bourdon 16', Prestant 8', (transmissie)
De levertijd is op dit moment 36 maanden.(07)

1978
Op 10 december worden een aantal wijzigingen beschreven ten opzichte van de eerste offerte van 22 december 1977:
- Deling van de sesquialter in een Nasat 3' en een terts 1 3/5.
- Cornet III op het hoofdwerk in plaats van een Sesquialter.
- Mixtuur II-IV in plaats van IV-V.
- Op het Borstwerk toevoegen van een Flageolet 1', Quintfluit 3', Kromhoorn 8' of een Regaal 8'.
- Wijziging van het Borstwerk in een Nevenwerk.
- Mogelijk aanbrengen van een koppelklavier. (07)

1979
Op 21 november komt er een nogmaals aangepaste offerte uit ten opzichte van de eerste offerte van 22 december 1977.
Wijzigingen: Een Nevenwerk in plaats van een Borstwerk, Cornet in plaats van Sesquialter, Pedaal: alleen een Bourdon 16', Trompet en Mixtuur gedeeld in bas- en discant, Mixtuur III-IV in plaats van IV-V, Nasard 3' toegevoegd, Trompet gereserveerd.(07)

1981
Op 21 oktober vraagt de kerkenraad of het orgel eerder opgeleverd kan worden dan in het contract staat. Volgens de orgelcommissie zijn er mogelijkheden.
Op 22 oktober bevestigt orgelmakerij Mense Ruiter dat het orgel vervroegd in april 1982 wordt opgeleverd. In september is met de bouw begonnen.(07)

1982
Adviseur is Jo Houwman, organist van de Marturiakerk. (01)(07)
Op 9 juli constateert orgelmakerij Mense Ruiter dat het orgel is voltooid. De nog ontbrekende drie pijpen van de Cornet worden zo spoedig mogelijk geplaatst. (07)
Zie Kerk en Muziek (1983-03), Het Orgel (1985-03), De Mixtuur (nr. 40 december 1982).

Dispositie: 

Manuaal I   Manuaal II   Pedaal  
Roerfluit 8' Prestant 8' Bourdon 16'
Octaaf 4' Holpijp 8'    
Octaaf 2' Speelfluit 4'    
Cornet III discant Nasat 2 2/3'    
Mixtuur III-IV b/d Woudfluit 2'    
Trompet 8' b/d        
Samenstelling Mixtuur:
C : 1 1/3 - 2/3 
c° : 2 - 1 1/3 - 1 
c' : 4 - 2 2/3 - 2 - 1 1/3
c" : 4 - 2 2/3 - 2 -2 
Samenstelling Cornet: 
c' : 2 2/3 - 2 - 1 3/5


Klik op de tekening voor een vergroting (07)



Ansichtkaart Mense Ruiter (07) Linker foto te vergroten door erop te klikken

1994
Mense Ruiter constateert dat het hangen blijven van de toetsen wordt veroorzaakt door de manuaalkoppel. De dubbel omgebogen draden lopen vast in de toetsgaten. Ook de klimatologische omstandigheden spelen een rol. Hoewel de garantietermijn verstreken is zullen de draden worden vervangen door exemplaren met een enkele bocht. (07)

1996
In april waarschuwt Mense Ruiter voor een te lage luchtvochtigheid. De kortgeleden opgeloste storingen in de mechaniek zijn hieraan te wijten. (07)

2000
De kerk wordt buiten gebruik gesteld en verkocht aan de Nederlands Gereformeerde kerk.

2001
Orgelmakerij Mense Ruiter onderzoekt het orgel na het optreden van een lekkage in het dak. Er is waterschade aan een aantal houten Bourdon 16' pijpen en de motorkist. Het regulateurtouw is door het water uitgezet en zit klem. Dit is verholpen. De windmotor heeft geen schade opgelopen. De schade aan de Bourdon-pijpen kan pas worden vastgesteld als ze zijn opgedroogd. (07)

2005
In april maakt Mense Ruiter op verzoek van de kerk een inschatting van de kosten voor schoonmaak en herintonatie. Volgens de organist zijn er plannen om de muren van de kerk te stucen. Ruiter raadt aan de herintonatie uit te voeren na deze werkzaamheden. (07)

2006
In oktober wordt geconstateerd dat de toetsen van het ondermanuaal krom zijn getrokken door het vocht van twee keer waterschade. De diepgang van de toetsen is nu onvoldoende. Dit kan worden verholpen door het bovenklavier 1 mm te lichten. Dit zal circa anderhalve dag werk kosten. (07)

2007
Bij het jaarlijkse onderhoud wordt geconstateerd dat de kernen van de Prestant 8' en Octaaf 4' iets doorzakken. Ook is het orgel sterk vervuild. (07)

2009
In februari 2009 maakt orgelmakerij Mense Ruiter een inschatting van de kosten voor een grote herstelbeurt. Dit herstel is nodig vanwege schade door de lekkages. Het orgel wordt volledig gereinigd en kleine gebreken worden hersteld. Al het pijpwerk wordt uitgenomen en schoongemaakt en daarna geherintoneerd. Tevens wordt een waardebepaling opgesteld voor het instrument in geval van tweedehands verkoop. De markt bepaalt wat een orgel waard is. Ook moet rekening worden gehouden met de kosten van overplaatsing. Het plan voor aanschaf van een luidsprekerorgel wordt afgeraden. (07)

assen05.jpg (23032 bytes)
Foto van onbekende herkomst verkregen via Frits Kaan (04)

2010:
Het orgel wordt verkocht aan een particulier in Markelo en in maart 2011 verplaatst.
In de kerk wordt een Allen-luidsprekerorgel geïnstalleerd met 27 registers. (07)

2015
Het orgel wordt in bruikleen gegeven aan het Van Lodenstein College in Barneveld en geplaatst in de aula. Het orgel krijgt een evenredig zwevende stemming. Op vrijdag 13 november 2015 wordt het orgel in gebruik genomen. (06) (02)  (03)


Situatie te Barneveld https://www.orgelsite.nl/barneveld-van-lodensteincollege-aula/ (26-01-2026)

2020
Het orgel wordt door Reil overgeplaatst naar de Hersteld Hervormde Kerk in Emst. (05)

Facebook d.d. 11-10-2021

Bronvermelding:

  1. De Mixtuur no 40 (1982) 383; Het Orgel 1985-03
  2. Bericht van Janco Schout d.d. 29-12-2010
  3. E-mail van Henk Loonstra d.d. 17-03-2011
  4. E-mail van Frits Kaan d.d. 22-10-2013
  5. E-Mail Roelof Kooiker d.d. 21-04-2020 en website www.reil.nl: https://www.reil.nl/product/emst-hhk-emst/ (12-07-2024)
  6. www: www.orgbase.nl door Piet Bron
  7. Archief Mense Ruiter
  8. www: https://reliwiki.nl/index.php/Assen,_Sleutelbloemstraat_1_-_Open_Hof (12-07-2024)