Barger-Oosterveld, Rooms-Katholieke kerk

Deze kerk krijgt, net als de kerk van Barger-compascuum, pas in 1939 een pijporgel. Het eerste orgel is een door de orgelmaker Pels in 1907 vervaardigd instrument voor de broeders in Dongen. In Dongen wil men een Hammond-orgel aanschaffen en komt het pijporgel beschikbaar. In de jaren zeventig is het orgel onbespeelbaar geworden en wordt overgeschakeld op een luidsprekerorgel. In 2009 wordt een gebruikt orgel van  Verschueren uit 1970  uit de Christus Verrijzeniskerk uit Zeist gekocht en geïnstalleerd door Orgelbouw Alkmaar.

Informatie over de kerk


Geluidsopnamen Geert Jan Pottjewijd op donderdag 13 augustus 2024
 - Johann Sebastian Bach (1685-1750) Fuga in G BWV 576 Registratie: Plenum
 - Max Reger (1873-1916) Ach bleib mit deiner Gnade opus 135a
 - Marcel Dupré (1886-1971) An Wasserflüssen Babylon

1939
Er zijn plannen om een pneumatisch orgel aan te schaffen via pianohandel Goosen & Swagerman (G&S) te 's-Hertogenbosch. Zie Emmer courant (14-02-1939).
Op 26 april beantwoordt G&S een brief van 24 april van pastoor Aukes. Het orgel kost f 850,- inclusief plaatsing. Het is rein pneumatisch en in goede staat. G&S is van mening dat het orgel voldoende is voor de kerk in Barger-Oosterveld. Een harmonium zou ongeveer evenveel kosten.
Op 6 mei schrijft pastoor Bruggeman van Oosterbeek dat hij op verzoek van Barger-Oosterveld het orgel heeft bezocht. Het orgel is ongeveer twintig jaar oud en gemaakt door Pels uit Alkmaar. Het is in gebruik bij de broeders te Dongen. Zij willen een sterker orgel en zijn 'verliefd' op een Hammond-orgel. Het pijporgel wordt ingeruild op een Hammond-orgel. Hij sluit een foto van het orgel bij en is tevreden over het uiterlijk. Er zijn vier sprekende registers, die goed bruikbaar zijn. Verder heeft het orgel twee octaafkoppels, een vrij pedaal en een transpositie-inrichting, waardoor men een halve toon hoger of lager kan spelen. Er is nog geen windmotor. De afmetingen aan de voorzijde zijn als volgt: breedte 325 cm, hoogte 320 cm en diepte 120 cm. De klank is volumineus en edel.
Op 8 mei meldt G&S dat pastoor Bruggeman uit Oosterbeek langs is geweest om het orgel te bekijken. Het leveren van een windmotor kost f 150,- De prijs is zo gunstig omdat ze aan de kerk, waar het orgel vandaan komt, een Hammond-orgel hebben geleverd en dit orgel daarop is ingeruild.
Op 13 mei beantwoordt G&S een brief van 11 mei. Ze bedanken voor de opdracht inclusief de windmotor. Ze gaan ervan uit dat er ter plaatse een stopcontact aanwezig is voor de aansluiting van de windmotor. Als die er niet is, dient de kerk die op eigen rekening te laten aanleggen. De windmotor is inmiddels besteld. Levering vindt binnenkort plaats, zodat het orgel voor Pinksteren geïnstalleerd kan worden.
Op 17 mei schrijft G&S dat het orgel aanstaande dinsdag kan worden geplaatst. Kan de pastoor voor die tijd nog een schetsje maken van de orgelzolder zodat kan worden bepaald hoe het orgel en de windmotor moeten worden geplaatst? (05)

Het orgel is oorspronkelijk op 7 november 1907 door de firma Pels geplaatst in de kapel van het sanatorium 'Huize Overdonk' in Dongen. Het sanatorium is een psychiatrische kliniek van de Broeders van Onze Lieve Vrouw van Lourdes, sinds 1892 gevestigd in Dongen. In 1904 wordt bij het complex een kapel gebouwd. De kapel is in 1998 afgebroken. (06)

Dispositie:

Suboctaafkoppel, Superoctaafkoppel.
Piano- en Forte-knoppen (06)

1976
Het orgel is in de loop van de tijd zo slecht geworden dat reparatie niet meer zinvol lijkt. Het wordt vervangen door een luidsprekerorgel. (05)

1993
In het boek Sint Gerardus Majellakerk Barger-Oosterveld staat het volgende over de orgelgeschiedenis: 'In 1976 werd het tegenwoordige elektronische orgel aangeschaft en werd het oude pijporgel verkocht. Het was een traporgel met een uitstekende geluidskwaliteit. Het was afkomstig uit een klooster. Doordat het jarenlang was verwaarloosd werd reparatie op een gegeven moment niet meer verantwoord, maar ook te duur geacht. Het trappen van dat orgel gebeurde jarenlang door Jan Fuhler.' (05)

2003
Er is een Heijligers-luidsprekerorgel aanwezig. (01)

Foto's: Anton Lukassen

2007
Er zijn plannen om het orgel van de buiten gebruik gestelde rooms-katholiek kerk te Meppel in Barger-Oosterveld te plaatsen. (03) De verplaatsing gaat echter niet door.
Dit is in tegenstelling tot een eerder bericht van Frits Haaze. (02)
Er is nu een orgel in beeld uit Zeist. (03) Zie advertentie in De Orgelvriend (september 2008).

2009
Het orgel uit Zeist wordt in de loop van 2009 geplaatst. Het is in 1970 gebouwd voor de Christus Verrijzeniskerk door Verschueren (opusnummer 786).
Adviseur was toen dr. P.J. de Bruyn. In september 2008 wordt het orgel te koop aangeboden vanwege de voorgenomen sluiting van de kerk.
De opbouw van het orgel in de kerk gebeurt vanaf september 2009 door Orgelbouw Alkmaar.



Dispositie

Koppelingen:
Manuaal I - Manuaal II,
Pedaal - Manuaal I
Pedaal - Manuaal II

Tractuur: elektrische toetstractuur met elektrische sleepladen
Piano-voetpiston: Bourdon 8', Roerfluit 4', Subbas 16' en alle koppelingen) (04)

Op de website (09) van Orgelbouw Alkmaar staat over het orgel het volgende te lezen:
'Bovengenoemd tweeklaviersorgel werd in 1970 geplaatst door orgelbouwer L. Verschueren in de toen nieuwe Rooms-katholieke kerk van Christus Verrijzenis Hoog Kanje in Zeist.
Die kerk werd in 2008 gesloten en het R.K. Kerkbestuur van de H. Gerardus Majellaparochie in Barger-Oosterveld kocht het orgel, op advies van de Katholieke Klokken en Orgelraad, ter vervanging van een elektronisch orgel. Het Bestuur heeft Orgelbouw Alkmaar op 30 december 2008 de opdracht gegeven om het orgel te reviseren en over te plaatsen. Op 20 januari 2009 is een begin gemaakt met de demontage.
De orgelkas is gemaakt van mahoniehout en heeft een eenvoudige eigentijdse vormgeving. Deze bestaat uit twee torens en een breed middenveld. De sprekende frontpijpen zijn van tin gemaakt en voorzien van zijbaarden.
Het pijpwerk van de torens heeft ingesoldeerde labia. In de linker toren staan de pijpen G t/m B van de Prestant 8', in de rechter toren staan de pijpen c t/m f en het middenveld staan de pijpen fis t/m b. Het orgel heeft één windlade, gemaakt van eikenhout. De ventielkasten bevinden zich aan de voor- en achterzijde. De windlade volgt de frontindeling.
Het orgel is geheel gereviseerd in de werkplaats in Alkmaar. Het is door Orgelbouw Alkmaar in de maand november 2009 op de koorzolder geplaatst op een nieuw geconstrueerd zestig centimeter hoog podium. Hierdoor is de ‘klankschaduw' van de koorzolder in de kerk zo beperkt mogelijk gebleven en komt het orgel visueel ook goed tot zijn recht. Het neobarokke klankkarakter is aangepast op de akoestiek van de kerkruimte.
De overplaatsing van het orgel stond onder supervisie van de heer dr. A.A.M.J. van Eck, orgeladviseur van de Katholieke Orgel- en Klokkenraad. De oplevering zal februari 2010 plaatsvinden.'

Foto: Geert Jan Pottjewijd, huidige situatie 2024.

2010
Het Heijligersorgel is hergebruikt in de Sint-Franciscuskerk in Groningen. (10)

Noten:

1. E-mail Anton Lukassen d.d. 3-4-2003
2. E-mail van Frits Haaze d.d. 13-11-2007
3. E-mail van Anton Lukassen d.d. 12-01-2009
4. Informatie en foto van de situatie te Zeist door Anton Lucassen in januari 2009
5. Boek: Sint Gerardus Majellakerk Barger-Oosterveld door Cor Siekman en Johnny Ameln (2015)
6. www: www.orgbase.nl door Piet Bron
7. E-mail d.d. 15 januari 2021 door Cor Siekman met de brieven uit 1939
8. Boek: Geert H. Kocks, Barger-Oosterveld rond Sint Gerardus Kerk en bedevaart, 1993
9. www: https://www.orgelbouwalkmaar.nl/verschuerenorgel_barger_oosterveld.htm (23-07-2024)
10. Facebook-bericht van Anton Lukassen op 10-01-2026

Foto uit Orgelnieuws Verschueren

Fotoreportage door Anton Lukassen van de plaatsing van het orgel vanaf eind oktober

29 oktober 2009

30 oktober 2009

2 november 2009

9 november 2009

11 november 2009

13 november 2009: plaatsing is voltooid.