Beilen, Gereformeerde kerk (Pauluskerk)

In 1909 krijgt de kerk haar eerste orgel. Het betreft een door de firma Dekker geleverd orgel, dat deels nieuw is en deels oud. In 1957 wordt aan de Witte Valkenstraat een nieuw kerkgebouw gerealiseerd. De oude kerk wordt inclusief het orgel verkocht aan de rooms-katholieke gemeente van Beilen. Voor de nieuwe kerk wordt met advisering door de Orgelbouwcommissie van de Gereformeerde Organisten Vereniging in 1959 een nieuw orgel van Leeflang met Hoofdwerk, Rugwerk en een zelfstandig Pedaal aangeschaft. Kenmerkend voor die tijd is de horizontale Trompet. Zusterorgels staan in de nieuwe Gereformeerde Kerk en de Remonstrantse Kerk van Meppel. De orgelcommissie van Meppel komt in 1960 naar Beilen om het orgel te bezichtigen.

Kerk:
De Gereformeerde kerk van Beilen wordt gesticht op 28 of 29 maart 1835. Het eerste kerkgebouw wordt gebouwd rond 1847 aan de Hekstraat.
In 1883 wordt de kerk zo verbouwd, dat er bijna sprake is van nieuwbouw. In 1923 vindt een verdere vergroting plaats.
In 1957 wordt de huidige kerk gebouwd aan de Witte Valkenstraat. De oude kerk wordt samen met het orgel verkocht aan de rooms-katholieke kerk. 

Orgel:

Opnamen 7 april 2017 Geert Jan Pottjewijd
 - Johann Sebastian Bach (1685-1750): Fuga in G BWV 576
 - Marcel Dupré (1886-1971):Aus tiefer Not Opus79
 - Marcel Dupre: Christus der uns selig macht Opus 79
 - Johann Pachelbel (1653-1706): Magnificatfuga nr. 71
 - Hans Friedrich Micheelsen (1902-1973): Lobe den Herren uit Organistenpraxis I
 - Paul Chr. van Westering (1911-1991): Psalm 42
 - Willem van Twillert (1951): Psalm 42 Trio
 - Willem van Twillert: Psalm 42 bovenstemzetting

1908
Er wordt een galerij aangebracht om meer zitplaatsen te creëren en een orgel te kunnen plaatsen. Zie De Zeeuw. Christelijk-historisch nieuwsblad voor Zeeland (07-05-1908).

1909
Orgelmaker A.S.J. Dekker plaatst een gedeeltelijk nieuw mechanisch orgel voor f 1.670,-. Zowel de blaasbalg als een derde van het pijpwerk zijn oud.
Het orgel wordt op 12 februari 1909 in gebruik genomen. Ds. Dekker preekt over psalm 33 en dhr. Schoolland bespeelt het orgel.
In een aantal bewaard gebleven cahiers van de firma Dekker is over deze plaatsing het volgende te lezen:
'Beilen, Gereformeerde kerk: Af te leveren in december 1909 een gedeeltelijk nieuw orgel; oude blaasbalg en 1/3 der pijpen gebruikt.
Oud pijpwerk: Bourdon 16 vt C-B hout fis0-b0 metaal, Holpijp 8 vt Fis-B metaal, Fluit 4 vt 36 pijpen oud, Cornet 4 sterk discant geheel oud, Octaaf 2 vt C-f3 oud. Provisie voor A. de Braal (Huizen).' (01)
Zie Het Orgel (1909 januari), Provinciale Drentsche en Asser courant (15-02-1909).


Foto: http://www.kerkeninbeeld.nl Dispositie:
Bourdon 16' Oud, C-B van hout, fis-b metaal
Prestant 8'  
Holpijp 8' Oud Fis-B metaal?
Gamba 8'  
Prestant 4'  
Fluit 4' Oud, 36 pijpen oud
Octaaf 2' Oud
Cornet IV disc. Geheel oud
Ventiel    

1949
Er worden plannen gemaakt voor een nieuw orgel. Er is echter slechts f 911,- in kas. Zie Nieuwsblad voor Beilen (25-02-1949).
Organist Pieter Smit overlijdt. Hij is gedurende veertig jaar organist. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (27-09-1949).

1953
Op 2 december stuurt Mense Ruiter een offerte voor een nieuw orgel met de volgende dispositie:

Manuaal I Manuaal II Pedaal
Prestant 8' Holpijp 8' Gedekt 16'
Roerfluit 8' Fluit 4' Prestant 8'
Octaaf 4' Octaaf 2' Octaaf 4'
Spitsfluit 4' Quint 1 1/3'
Quint 3' Prestant 4'  
Mixtuur
Trompet 8'
De prijs bedraagt f 22.250,-.
Van dezelfde datum dateert een brief waarin hij de prijzen corrigeert. Hij gaat uit van een orgelkas voor f 3.000,- en een prijs per register van gemiddeld f 1.700,-. Voor het opgegeven bedrag kan dan een orgel van elf stemmen worden gebouwd. (10)

1957
Er wordt een nieuwe kerk gebouwd aan de Witte Valkenstraat. Zie Nieuwsblad voor Beilen (25-10-1957) (Voortzetting eerste kolom helemaal rechts)
Op 2 mei vraagt de orgelcommissie aan Mense Ruiter om een offerte te maken voor een nieuw orgel met 16-18 stemmen, Hoofdwerk, Rugwerk en vrij Pedaal. Het aantal zitplaatsen beneden bedraagt 650 en op het balkon is plaats voor 100 personen. De kerk is zeskantig en ongeveer 15 meter hoog. Wat is de levertijd?
Op 15 mei schrijft Mense Ruiter dat hij graag een plan wil maken. Ruiter vraagt wanneer het orgel moet worden opgeleverd. Door lopende opdrachten kan pas in 1959 met de bouw worden begonnen.
Op 27 augustus schrijft de orgelcommissie aan Mense Ruiter dat aanvang in 1959 te laat is. Inmiddels is er een opdracht aan Leeflang verstrekt. (10)
Het contract met Leeflang wordt op 1 september gesloten. (09)

1959
Het door Leeflang uit Apeldoorn voor f 40.000,- gebouwde orgel wordt op 9 december 1959 in gebruik genomen.
De ingebruikname wordt geopend met het zingen van psalm 150, begeleid door het orkest AMDG uit Beilen.
Daarna wordt het orgel door de orgelcommissie overgedragen aan de kerkenraad en wordt gezang 44 met begeleiding van het nieuwe orgel gezongen.
Piet Post sluit de ingebruikname af met een orgelconcert:
J.P. Sweelinck 4 variaties over psalm 116
Johann Pachelbel Vom Himmel hoch da komm ich her
J.G. Walther Concerto in Bes

Zie Nieuwsblad voor Beilen (13-11-1959), Nieuwsblad voor Beilen (11-12-1959), Provinciale Drentsche en Asser courant (14-12-1959), (29-12-1959), Organist en Eredienst (1960-02), Het Orgel (1960-01).

Dispositie:

Manuaal   Rugpositief   Pedaal  
Prestant 8' Holpijp 8' Holquintadeen 16'
Roerfluit 8' Quintadeen 8' Prestant 8'
Octaaf 4' Prestant 4' Ruispijp II
Fluit 4' Fluit 4' Fagot 16'
Veldfluit 2' Octaaf 2' Schalmei 4'
Mixtuur IV Cimbel II    
Trompet (horizontaal) 8' Scherp IV    
    Dulciaan 8'    
    Tremulant      
 


Foto: Geert Jan Pottjewijd. Klik op de foto voor een vergroting

1979
De organiste H. Brunsting-Kuizinga overlijdt. Zij behaalt op 19-jarige leeftijd een NOV-diploma kerkelijk orgelspel. Ze is dertig jaar organist geweest. Zie Organist & Eredienst (oktober 1979).

2004
Reil voert een grote onderhoudsbeurt uit. (02)

Dispositie na de werkzaamheden van 2004:

Manuaal   Rugpositief   Pedaal  
Prestant 8' Holpijp 8' Subbas 16'
Roerfluit 8' Quintadeen 8' Prestant 8'
Octaaf 4' Prestant 4' Ruispijp II
Fluit 4' Fluit 4' Fagot 16'
Octaaf 2' Veldfluit 2' Trompet 8'
Mixtuur IV Sesquialter II    
Trompet horizontaal 8' Scherp IV    
    Dulciaan 8'    
    Tremulant      


2013
Begin oktober ontvangt de kerk een bericht van Notariaat Midden-Drenthe dat in het testament van een gemeentelid een schenking van € 290.000,- is opgenomen voor de Protestantse Gemeente Beilen-Hijken-Hooghalen.
In het testament is een bepaling opgenomen dat de schenking uitsluitend besteed mag worden aan het orgelfonds. Het College van Kerkrentmeesters heeft deze schenking met grote dank aanvaard. (Kerkblad Hervormde Kerk november 2013)


Bronvermelding:

  1. Het Orgel 1993/03 en 1993/04, V. Timmer en T. van Eck, Gebruikte orgels geleverd door de fa. A.S.J. Dekker (1) en (2)
  2. E-Mail van Ronald IJmker d.d. 16-04-2006
  3. Boek:  Liefelijke woning..- Gedenkboek honderdvijftig jaar Gereformeerd leven in Beilen 1835-1985
  4. Tijdschrift: Het Orgelblad 1960/maart
  5. Tijdschrift: Het Orgel 1960/19
  6. Tijdschrift: Het orgel 1909/..
  7. Reliwiki: http://reliwiki.nl/index.php?title=Beilen,_Hekstraat_40_-_Gereformeerde_Kerk (24-07-2024)
  8. Reliwiki: http://reliwiki.nl/index.php?title=Beilen,_Witte_Valkenstraat_4_-_Pauluskerk (24-07-2024)
  9. Archief Orgelmaker Leeflang bij Reil in Heerde
  10. Mense Ruiter oude archief





Links: Oude kerk van 1847. (03) Rechts: Kerk na de verbouwing van 1924. Foto Reliwiki. (07)


Vanuit Beilen worden evangelielokalen in Halerbrug (1923), Holthe (1933) en Ter Horst (1947) gesticht. Over orgels in deze lokaaltjes is niets bekend.

Holthe, Halerbrug en Ter Horst (03)


Foto uit het boek "Liefelijke woning ... Gedenkboek 150 jaar gereformeerd leven in Beilen (1835-1985) Blz. 22 Oorspronkelijke foto zeer slecht (2x3cm)
Foto (03)



Foto's: Geert Jan Pottjewijd.