Beilen, Protestantenbond

De van de Hervormde kerk afgescheiden Protestantenbond hield haar diensten eerst in Hotel. In 1903 ziet men kans een kerk te realiseren. In 1924 wordt een huispijporgel aangeschaft dat afkomstig is uit de villa Castra Vetera te Zorgvlied. In 1949 wordt een gebruikt orgel van onbekende herkomst gekocht bij de orgelmaker Spiering in Dordrecht.

Opnamen d.d. 20 april 2017 Geert Jan Pottjewijd
 - Johann Sebastian Bach (1685-1750): Fuga in G BWV 576 Registratie: Prestant 8', Octaaf 4',  Quint 2 2/3',  Octaaf 2'
 - Antal Zimmermann (1741-1781): Praeludium Registratie: Prestant 8', Octaaf 4'
 - Leopold Mozart (1719-1787): Der Morgen un der Abend: Weinmonat Registratie: Fluit 4',
 - Hans Friedrich Micheelsen (1902-1973): Herzliebster Jesu was hast du verbrochen uit Organistenpraxis I Registratie: Salicionaal 8'
 - Hans Friedrich Micheelsen (1902-1973): O Haupt voll Blut und Wunden uit Organistenpraxis I Registratie: Holpijp 8'

1897
De Protestantenbond houdt haar diensten eerst in hotel Bosman. Er wordt een 'fraai orgel' aangeschaft. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (27-12-1897, ).

1898
Via een renteloos voorschot wordt een 'nieuw fraai kerkorgel' gekocht. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (04-06-1898).

1903
Er wordt een kerk gebouwd door aannemer Padding voor f 3.243,-. (01) Zie Nieuwsblad van het Noorden (24-08-1902), Provinciale Drentsche en Asser courant (02-09-1902), De Nederlander (07-01-1903).

1922
Organist O. Brunsting wordt opgevolgd door P. Mulder. Hij krijgt jaarlijks f 150,- betaald. O. Brunsting stopt in 1960 nadat hij 45 organist is geweest. Is Brunsting misschien alleen maar tijdelijk gestopt of funcioneerden ze naast elkaar?. (04) Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (03-01-1922).

1923
Het 25-jarig jubileum van koningin Wilhelmina wordt gevierd met een feestrede door ds. van Duyl uit Assen. De eigen predikant wilde het jubileum niet gedenken. Het bestuur en de meeste leden van de gemeente wilden dit echter wel. De organist van de Hervormde kerk van Assen (toen L. van Aalst) bespeelde het harmonium en begeleidde de zangeres mej. Servatius. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (13-09-1923).

1924
Er wordt een huispijporgel dat stamt uit de achttiende eeuw gekocht uit de villa "Castra Vetera" te Zorgvlied voor f 450,-. De plaatsing in Beilen door L.F. van der Bij kost f 100,-. Het orgel wordt op vrijdag 31 oktober in gebruik genomen. (04) Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (21-10-1924), (30-10-1924), (01-11-1924).

Dispositie:

1925
Op 18 januari is er een concert ten bate van het orgelfonds met zang door ds. Hoekstra en het vrijzinnig zangkoor uit Assen met als dirigent K. Moed uit Assen.Moed zorgt ook voor de orgelbegeleiding van ds. Hoekstra. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (19-01-1925).
In een verloting op 31 maart wordt het oude seraphine-orgel verloot via 250 loten van f 1,-. Ds. De Groot uit Emmen wint het orgel en schenkt het aan de godsdienstoefeningen te Wijster. (04) Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (02-04-1925,)
In de jaarvergadering op 24 december wordt teruggekeken op de ingebruikname van het orgel op 31 maart. Het orgel is uit de gewone middelen betaald. Er zijn plannen om de kerk te verbouwen. Het orgel zal worden verplaatst vanuit achter in de kerk naar een plaats boven de kansel. Enkele leden protesteren tegen dit plan. Met 6 stemmen tegen wordt het plan aangenomen. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (29-12-1925).

1926
De kerk wordt verbouwd. Het in 1924 aangeschafte orgel krijgt een plaats boven de kansel. Zie Nieuwsblad van het Noorden (16-02-1926), Provinciale Drentsche en Asser courant (17-02-1926).

1932
Orgelmaker Spiering uit Dordrecht restaureert het orgel. Zie Nieuwsblad van het Noorden (23-07-1932), Provinciale Drentsche en Asser courant (23-07-1932).

1938
In een advertentie van Spiering wordt Beilen genoemd voor werkzaamheden in 1936/1937. Waarschijnlijk heeft dit betrekking op de werkzaamheden van 1932. (02) Zie De Banier 31-01-1938

1949
Er wordt een orgel aangeschaft bij de fa. Spiering uit Dordrecht voor f 6.600,-. Het oude orgel wordt ingeruild voor f 400,-. (04)

1950
Tijdens een gemeenteavond wordt een verloting gehouden voor het orgelfonds. Zie Nieuwsblad voor Beilen (24-02-1950)

1957
De Protestantenbond in Beilen bestaat 60 jaar. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (05-10-1957).

1960
Afscheid van organist O. Brunsting na 45 jaar. Zie Nieuwsblad voor Beilen (01-07-1960).

1975
Mense Ruiter maakt een offerte voor de restauratie van het orgel. (03)

1976
Op 15 maart is er een wijziging op de offerte van 4 juli 1975. De volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:
- Herstel van het ladewellenbord.
- Geoxideerde delen worden vervangen.
- Het rammelvrij maken van manuaal- en pedaalmechaniek en indien nodig opnieuw ingevoerd.
Het contract met Mense Ruiter voor de restauratie wordt gesloten op 29 maart. De kosten bedragen f 16.700,- excl. BTW. De opleverdatum is 30 november 1976. Er wordt 10 jaar garantie op de werkzaamheden gegeven.
Op 23 december meldt Mense Ruiter dat de restauratie is afgerond. De werkzaamheden zijn uitgevoerd door zijn medewerkers Leemhuis en Noppers. (03)

 
Foto: Geert Jan Pottjewijd. Klik op de foto voor een vergroting

Dispositie:

 
Foto: Geert Jan Pottjewijd. Klik op de foto voor een vergroting

2020
Groot onderhoud door orgelmaker Henk Heideveld. De bestaande motor is in een nieuwe dempkist geplaatst. De achterwand van het orgel was compleet dichtgeschilderd en is nu weer demontabel.
Het orgel is schoongemaakt en de mechanieken zijn opnieuw afgeregeld. Tijdens de werkzaamheden is ook wat nauwkeuriger gekeken naar het inwendige van het orgel.
Alle pijpwerk is zo goed als zeker fabriekspijpwerk. De Fluit 4' lijkt ouder. De klaviatuur kan heel goed van een harmonium zijn overgenomen. De windlade is zo gewijzigd dat de herkomst niet meer goed is vast te stellen.
In de offerte staan de uitgevoerde werkzaamheden gedetailleerd beschreven.


Foto's: Henk Heideveld

Bronvermelding:

1. Wikipedia:  http://reliwiki.nl/index.php?title=Beilen,_Weijerdstraat_9_-_Nederlandse_Protestanten_Bond
2. E-Mail Cees van der Poel d.d. 29 juni 2017
3. Mense Ruiter oude archief
4. Boek: H. Kwakkel/H.J. Tillema/G.B. Tijmes,Open vrijzinnige geloofsgemeenschap NPB afd. Beilen 1897-1997, eigen uitgave, 1997

Foto H. Elsinga. Woudenberg (01) 


Huize  "Castra Vetera" te Zorgvlied (Facebook - Oud Drenthe in Woord en Beeld)