Op 22 januari neemt het kerkbestuur opnieuw contact op met de Orgelraad en wordt verwezen naar het eerdere contact in 1946. Het orgel is in 1946 hersteld zoals geadviseerd. Het orgel begint echter steeds meer gebreken te vertonen en het bestuur wil graag advies van de Orgelraad.
Op 17 februari schrijft de Orgelraad dat het nu weer mogelijk is een nieuw orgel te laten bouwen hoewel de prijzen nog hoog zijn en de orgelbouwers weinig tijd hebben. Er worden ook tweedehands orgels aangeboden. Welk budget is er beschikbaar en wat zijn de afmetingen van de orgelgalerij?
Kort daarna reageert het kerkbestuur en stuurt een tekening van het gebouw. Het huidige orgel staat boven de preekstoel. Het aan te kopen orgel zal op de galerij komen boven de ingang. De galerij is net zo breed als de kerk en de beschikbare hoogte is 4 meter. Er is een budget beschikbaar van f 5.000,-. Het kerkbestuur heeft al gereageerd op een advertentie waarin een orgel werd aangeboden.
Klik op de afbeelding voor een vergroting.
Op 2 april stuurt het kerkbestuur een brief door van orgelmaker Spiering met een beschrijving van het aangeboden orgel.
Op 28 mei schrijft het kerkbestuur dat de plattegrond van de kerk al zes weken geleden is opgestuurd. Kan er enige spoed worden betracht? Moet er voor een advies van de Orgelraad inderdaad 5% worden betaald?
Op 1 juni schrijft orgelmaker Vermeulen uit Alkmaar aan de Orgelraad dat hij voor Beilen een klein eenklaviers orgel met zeven stemmen beschikbaar heeft. Het orgel kan voor f 5.700,- speelklaar worden opgeleverd.
Op 16 juni schrijft de Orgelraad dat ze nog bezig zijn om orgelmakers aan te schrijven voor een geschikt tweedehands orgel. Het leek te lukken, maar het orgel bleek al verkocht te zijn. Binnenkort worden in een fabriek in Limburg enkele tweedehands orgels bezocht die nog moeten worden gerestaureerd.
Op 21 juni schrijft het kerkbestuur dat ze blij zijn met de brief van 16 juni. Sommige bestuursleden twijfelden al aan het nut van het inroepen van de Orgelraad.
Op 14 juli schrijft de Orgelraad (Bouman?) aan orgelmaker Vermeulen. Hij wil aanstaande zaterdag langkomen bij de werkplaats om het orgel te bekijken dat mogelijk naar Drenthe gaat.
Op 16 juli schrijft de Orgelraad aan het kerkbestuur dat ze diverse tweedehands orgels hebben onderzocht. Veel orgels vielen af omdat de beschikbare hoogte te gering was of de prijs te hoog. Er is nu bij orgelmaker Vermeulen uit Alkmaar een orgel beschikbaar voor de prijs van f 5.700,- dat goed in de kerk zou passen.
De antwoordbrief van Beilen is ongedateerd. De tekst luidt als volgt:
'Geachte Heer,
Uw aanbieding betreffende het orgel van de firma Jos. Vermeulen te Alkmaar is door ons serieus overwogen. We waren van plan het te bezichtigen, toen in het telefonisch onderhoud, dat onze organist met U had, bleek, dat het gedemonteerd was en een bezoek dus niet veel waarde had. Daar het door U als een goed orgel werd beoordeeld en bijna alle pijpwerk was vernieuwd, blijven we belangstellen in dit instrument. Doch zou het niet mogelijk zijn een foto of tekening van het front te zenden, alsmede opgave waar de speeltafel is aangebracht? In hetzelfde telefonisch onderhoud deed U mededeling van het feit, dat nog twee orgels vermoedelijk te koop zouden zijn, n.l. te Oud-Schoonebeek en te Schalkwijk. Naar beide plaatsen hadden we iemand willen zenden, teneinde eens een voorlopig onderzoek te krijgen. Onze organist is inwoner te Oud-Schoonebeek geweest. Zijn verslag vindt U hierbij. Wij kunnen echter de prijs niet beoordelen en geven het dus aan U over. Alleen deze vraag: zijn de afmetingen niet wat groot? Om in hoogte alleen zal het wel gaan, in breedte ook, doch zal het orgel niet wat te veel domineren in het geheel? Onze oud-voorzitter woont in Utrecht en zou eens te Schalkwijk polshoogte nemen. Dit is echter om natuurlijke redenen niet gebeurd, wat ons zeer spijt. We weten nu van dit orgel niets, zelfs niet, of de R.K. parochie het aan een Protestantse Kerk wil afstaan. U merkt wel, we blijven gegadigde voor alle drie orgels en gaan daarbij geheel op Uw aanbeveling en adviezen af. Wilt U prijsopgaaf! Uit het feit, dat we Alkmaar niet direct afslaan, blijkt, dat we bereid zijn zo nodig een bedrag, iets boven de prijs van ƒ 5000,- te gaan, doch de grens is met Alkmaar wel bereikt. Namens het bestuur kan ik U hierbij dus wel de garantie geven, dat we voor een bedrag van ƒ 5000,- of iets hoger instaan.
Hoogachtend, en in de hope spoedig iets van U te horen,'
Het is niet duidelijk welk orgel in 'Oud-Schoonebeek' wordt bedoeld. Zowel de Hervormde Kerk in Schoonbeek als de Rooms-katholieke Kerk in Nieuw Schoonbeek komen in aanmerking.
Op 3 augustus vraagt de Orgelraad aan orgelmaker Vermeulen informatie op over het orgel van Schalkwijk dat bestemd is voor Beilen. Het orgeltje van orgelhandelaar Wattel uit Utrecht is afgeraden.
Vermeulen antwoordt op dezelfde dag dat het orgel beschikbaar is. Er moet nog wel worden onderhandeld met het kerkbestuur van Schalkwijk over de verkoopprijs.
Op 9 augustus schrijft orgelmaker Vermeulen aan de Orgelraad dat het orgel van Schalkwijk beschikbaar is. Het betreft een eenklaviers orgel van de orgelmaker Lindsen uit 1857 en het kan speelklaar in Beilen worden opgesteld voor f 5.300,-.
Op 18 augustus schrijft de Orgelraad aan het kerkbestuur dat het orgel van Schalkwijk beschikbaar is. Het kan voor f 5.500,- worden opgesteld in Beilen. Als Beilen serieuze belangstelling heeft kan het orgel in Schalkwijk worden bezichtigd. Op de tweede pagina staan een zestal opmerkingen omtrent de staat van het orgel: Windlade heeft bijspraak; Mechaniek rammelt; vrij veel speling; Veel houtworm; Front haveloos. (... lofwerk); Registers in raam; zeer veel ruimte. (registerknoppen; Pedaal totaal versleten. (ligt slecht eronder); Lijkt niet bruikbaar. De aantekeningen zullen zijn gemaakt bij het bezoek aan het orgel.
Op 18 augustus schrijft de Orgelraad aan Vermeulen dat ze het orgel in Schalkwijk maandag of dinsdag met een vertegenwoordiging uit Beilen gaan bezoeken.
Op 9 september schrijft de Orgelraad aan Vermeulen dat de organist van Beilen heeft gevraagd wanneer de nieuwe offerte voor het orgel van Schalkwijk komt.
Op 10 september schrijft Vermeulen aan de Orgelraad dat ze nog een keer naar Schalkwijk zijn geweest en besloten hebben hun aanbod niet te wijzigen. Het lofwerk is inderdaad door houtworm aangetast, bij de orgelkas af en toe een gaatje. Het binnenwerk is niet aangetast. Er zijn andere gegadigden. Graag spoed.
Op 12 september schrijft de Orgelraad aan Vermeulen dat het antwoord van Vermeulen op de brief van 9 september hen teleurstelt. Vermeulen en de Orgelraad zijn het eens over de kwaliteit van het binnenwerk. De Orgelraad houdt staande dat enige houten pijpen houtworm vertonen. De Orgelraad heeft groet bedenkingen bij het orgelfront en de orgelkas. Hoe kan dit zonder kosten goed worden opgeleverd? Is er een compromis mogelijk? Misschien kan er nog wat van de prijs worden afgedongen bij de pastoor?
Op 12 september schrijft de Orgelraad aan het kerkbestuur dat het begrijpelijk is dat men ongeduldig wordt. De Orgelraad is nog in gesprek met orgelmaker Vermeulen.
Op 16 september vraagt de Orgelraad aan Arie Bouman of hij bij Vermeulen in Alkmaar langs kan gaan om te praten over Workum. Voor het geval dat Vermeulen begint over Schalkwijk stuur ik je een brief die de Orgelraad naar Vermeulen heeft gestuurd, zodat je op de hoogte bent.
Op 21 september komt Vermeulen met een nieuwe offerte. Er is blijkbaar ook overleg gepleegd met Bouman. Het orgel wordt nauwkeurig beschreven. De prijs van f 5300,- blijft gehandhaafd. Extra zouden nog de volgende werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd:
- afschuren en bespuiten van de frontpijpen f 120,-
- Nieuw lofwerk f 250,-
Op 22 september stuurt de Orgelraad de aangepaste offerte van Vermeulen naar het kerkbestuur. Op de meeste vragen is nu antwoord gegeven. Het maken van een nieuw front wordt te kostbaar. Het compleet opknappen van het bestaande front kost f 370,-. De totale kosten zullen f 5.800,- bedragen. Ook zijn er nog enkele bijkomende kosten voor rekening van het kerkbestuur. De Orgelraad adviseert tot aankoop over te gaan. Uit de brief van 1 oktober blijkt dat de aankoop van het orgel bij Vermeulen is afgeketst.
Op 1 oktober schrijft het kerkbestuur aan Jenne Meijster van de Orgelraad dat ze akkoord gaan met de brief van 28 september. Men zal om 13:45 aanwezig zijn bij Spiering in Dordrecht.
Op 11 oktober stuurt Spiering de gegevens van het orgel door aan het kerkbestuur. Een delegatie van het kerkbestuur heeft inmiddels het orgel in de werkplaats in Dordrecht bekeken. De prijs van het orgel is f 6.000,- speelklaar opgeleverd in Beilen. Voor rekening van het kerkbestuur komen de kosten van de elektricien voor het aansluiten van de windmachine, het schilderwerk aan de kas en het front en de logieskosten tijdens de plaatsing. Er wordt 10 jaar garantie gegeven.
Dispositie: Prestant 8', Holpijp 8', Salicionaal 8', Octaaf 4', Fluit 4', Quint 2 2/3', Octaaf 2', open plaats en tremulant.
De kosten voor het toevoegen van een Mixtuur zijn f 400,-. Het toevoegen van een Subbas op een nieuwe lade kost f 1.350,-. Spiering komt aanstaande vrijdag naar Beilen om het bestaande orgel te bekijken om te bepalen wat dit nog opbrengt.
Op 11 oktober stuurt Spiering een afschrift van de brief aan het kerkbestuur van Beilen naar de Orgelraad.
Op 21 oktober schrijft het kerkbestuur aan de Orgelraad dat ze het orgel bij Spiering hebben gekocht. De transactie met Vermeulen voor Schalkwijk is van de baan.
Het contract met Spiering dateert van 21 oktober.
Op 24 oktober schrijft de Orgelraad aan het kerkbestuur dat naar aanleiding van de brief van het kerkbestuur van 22 oktober aan Vermeulen is doorgegeven dat de koop niet doorgaat. Graag verneemt de Orgelraad van het Kerkbestuur of het orgel van Spiering is gekocht met of zonder Mixtuur en met of zonder Subbas 16'.
Op 24 oktober schrijft Vermeulen aan de Orgelraad dat het kerkbestuur van Beilen heeft besloten het orgel niet aan te kopen. Voornaamste redenen waren de erbij komende kosten en de levertijd.
Op 25 oktober schrijft Vermeulen aan Jenne Meijster dat de koop niet doorgaat. Jammer dat het orgel zolang is gereserveerd. Een andere koper is al afgehaakt.
Op 25 oktober schrijft het kerkbestuur aan de Orgelraad dat ze het orgel gekocht hebben met de toevoeging van een Mixtuur, maar zonder de Subbas.
Op 27 oktober schrijft de Orgelraad aan Spiering dat het orgel is gekocht met de toevoeging van een Mixtuur. De Mixtuur wordt qua mensuur afgeleid van de Octaaf 2'. Wanneer kan het orgel worden opgeleverd? Wat is het bedrag dat voor het oude orgel wordt betaald? Wie is de oorspronkelijke maker van het instrument?
Op 31 oktober volgt het antwoord van Spiering op de vragen van de Orgelraad. Het is de bedoeling het orgel op te leveren voor 15 december. Voor het oude orgel zal f 400,- betaald worden. Het in Beilen te plaatsen orgel is afkomstig uit de Gereformeerde Kerk van Bruinisse en is vermoedelijk gemaakt door Jan Proper. De windlade en enige registers zijn nog van Proper. De rest is nieuw. Dit is echter in tegenspraak met een advertentie in De standaard van 14 augustus 1895. In deze advertentie staat A.S.J. Dekker als leverancier genoemd. In bron (06) wordt Proper gemeld als maker. Het is mogelijk dat Jan Proper het orgel bouwde in opdracht van Dekker. Van een dergelijke samenwerking is ook sprake bij het orgel van Hoedekenskerke. (06)
Op 5 november stuurt Spiering het contract voor de uit te voeren werkzaamheden naar de Orgelraad. Kan dit worden getekend?
Op 8 november schrijft Spiering aan de Orgelraad. Ze gaan akkoord met de beide contracten. Ze hebben beide contracten getekend vanwege de voortgang. Ze willen echter de betalingscondities als volgt wijzigen: 1/3 bij bestelling, 1/3 bij levering en 1/3 na goedkeuring. Bij gereedstaande instrumenten gaat Spiering ervan uit dat 2/3 van de prijs wordt betaald bij de koop. Beilen is al akkoord en heeft betaald.
Op 10 november stuurt Spiering het koopcontract in tweevoud naar het kerkbestuur. Kan het getekend worden geretourneerd?
Op 30 november schrijft het kerkbestuur aan de Orgelraad over een brief van Spiering:
'De vorige week ontvingen wij bericht van de fa. Spiering, dat zij wegens teleurstelling in de uitvoering van een order voor de levering van motoren voor kerkorgels, die op het lichtnet kunnen worden aangesloten, het door ons gekochte orgel niet tijdig zou kunnen opleveren, tenzij wij genoegen nemen met een motor 220/380 volt draaistroom, die op het lichtnet wordt aangesloten. Na overleg met het Prov. Electr. bedrijf, in verband met de kosten, heeft het bestuur met een motor op het kracht-net genoegen genomen, die – volgens de fa. Spiering – nog bedrijfszekerder is dan een motor op het lichtnet. Heden schrijft genoemde firma mij, onder dagtekening van 29 dezer: „De bedoeling is de inrichting in het orgel te plaatsen, met geluidsdempende kast, maar heeft dan geen kast (misschien is bedoeld last) van brommen over de vloer, enz.” Wij hebben geen enkele reden om de fa. Spiering te wantrouwen, maar wij kunnen evenmin beoordelen of tegen de voorgestelde uitvoering misschien bezwaar kan bestaan. Daarom leek het ons dienstig U met een en ander op de hoogte te stellen. Mochten er inderdaad bezwaren tegen deze wijze van uitvoering zijn, dan zou U zich dadelijk rechtstreeks – eventueel telefonisch – met de firma in verbinding kunnen stellen. Het is n.l. de bedoeling van de fa. het orgel a.s. Maandag, voor montage, naar Beilen over te brengen. Het gaat ons in de eerste plaats natuurlijk om de zekerheid geen geluidstoringen van de motor in de kerk te hebben. Bij ons oude orgeltje hadden we dat aanvankelijk ook, bij de aanschaffing van een electro-motor. Toen hebben we de motor buiten de kerk gebracht. Ik meen dat dit laatste nu mede de opzet voor het nieuwe orgel werd.
Hoogachtend, H. Thalen'
Op 1 december schrijft de Orgelraad aan het kerkbestuur dat ze akkoord gaan met het voorstel van Spiering.
Op 1 december schrijft Dr. Vente aan de Orgelraad dat hij kan keuren, maar beslist niet op vrijdagmorgen 16 december. Hij stelt een aantal andere dagen voor.
Op 5 december schrijft Vente aan de Orgelraad dat hij donderdag 15 december naar Beilen komt. Hij verwacht Jenne Meijster daar te ontmoeten.
Op 7 december schrijft het kerkbestuur:
'Hooggeachte heer [Meijster?],
Met genoegen namen wij kennis van uw geruststellend schrijven van 1 dezer, betreffende de motor voor ons kerkorgel. Met de montering is de firma Spiering thans bezig. De inwijding van het orgel is bepaald op zondag 18 dezer, in een speciale kerkdienst, die aanvangt om 10 uur. Wij zouden het zeer op prijs stellen, dat een vertegenwoordiging van uw raad daarbij aanwezig was, waarvoor ik, in opdracht van het bestuur, deze uitnodiging zend. En zou het dan misschien mogelijk zijn, dat een uwer, bijvoorbeeld een kwartiertje voor de aanvang van de dienst en na de beëindiging, het orgel bespeelt? Op die wijze zou voor de kerkgangers duidelijk kunnen uitkomen welke verbetering het nieuwe orgel ons brengt. Hiertoe is onze organiste uit den aard der zaak, al was het alleen maar omdat zij het gebruik der registers bij het spelen nog moet leren, nog niet in staat. Wij zullen zelf gedurende de inwijdingsdienst niet veel bekwaams ten beste stellen, maar we zouden het prettig vinden dat hij – als elke zondag – de gewone kerkzang begeleidt. Wilt u mij berichten of u aan onze uitnodiging om bij de dienst tegenwoordig te zijn gevolg geeft en op hoeveel personen wij mogen rekenen? En voorts of u aan ons verzoek inzake orgelbespeling kunt voldoen, eventueel met opgaaf van namen enz. van de musici. Het ligt wel in mijn bedoeling een orde van de dienst van die morgen in druk aan de kerkgangers te verstrekken. Mocht een eventuele vertegenwoordiging van uw raad van de gelegenheid om het woord te voeren gebruik willen maken, dan verneem ik dat gaarne bij uw antwoord. Met zo mogelijk spoedige toezending van dat antwoord zult u mij ten zeerste verplichten.
Met de meeste hoogachting, Namens het bestuur, H. Thalen'
Op 8 december schrijft Jenne Meijster van de Orgelraad dat hij en Dr. Vente op donderdag 15 december om 17:00 uur het orgel gaan keuren. Er is dan nog gelegenheid om geconstateerde problemen op de vrijdag en zaterdag op te lossen.
Op 8 december stuurt Jenne Meijster na telefonisch overleg de benodigde informatie naar dr. Vente.
Op 8 december dankt de Orgelraad het kerkbestuur voor de uitnodiging voor de ingebruikname. Graag willen ze voldoen aan de vraag om het orgel te bespelen. Dr. Vente is bereid de bespeling voor zijn rekening te nemen. Andere leden van de Orgelraad zijn die dag bezet. (05)
Op 18 december schrijft dr. 'Vente het volgende:
Waarde heer Meijster,
Zondag opnieuw in Beilen geweest. Resultaat viel me niet mede. Allereerst de schrik, dat de kast van de ventilator bijna hermetisch afgesloten was (door de organist!), waardoor de balg niet vol kon lopen. Toen dat – tijdens de dienst – verholpen was, viel het toch nog tegen:
