Bovensmilde Gereformeerde kerk (Het Kruispunt)

Begin jaren '50 wordt de Gereformeerde Kerk van Bovensmilde zelfstandig en afgesplitst van de Gereformeerde Kerk in Smilde. Er wordt een eigen kerk gebouwd. Ook in Smilde zelf moet een nieuwe kerk worden gebouwd omdat het kerkgebouw daar is afgebrand. Bij de splitsing worden de financiën verdeeld. Door het opdelen van de financiën en de bouw van twee nieuwe kerken is het budget voor de bouw van de orgels uiterst beperkt. Men kiest er daarom in beide kerken voor om een unit-orgel te laten bouwen door de orgelmaker De Wit uit Badhoevedorp. Al snel treden er problemen op. In 1960 probeert Reil het orgel zo goed mogelijk te verbeteren. In het begin van de jaren '70 voert Opten werkzaamheden uit. In 2017 wordt de kerk gesloten en het orgel verwijderd. Ondanks de beperkingen van het unit-systeem en de onbetrouwbaarheid van de mechaniek heeft het orgel ruim 60 jaar dienst gedaan.

Opnamen d.d. 11 maart 2017 Geert Jan Pottjewijd
 - Johann Sebastian Bach (1685-1750) Fuga in G BWV 576 Registratie: Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Octaaf 2', Mixtuur IV
 - Jacques Reuland (1918-2008) Inventie nr. 1 Registratie: Holpijp8', Octaaf 2'
 - Moritz Brosig (1815-1887) Praeludium I Opus 52 Registratie: Prestant 8', Octaaf 4'
 - Marcel Dupré (1886-1971) Abide with us nr.1 opus 79 Registratie variant 01: Manuaal I:Holpijp 8', Manuaal II: Viola da Gamba 8', Fluit 4' Tremulant variant 02: Manuaal I:Holpijp 8', Manuaal II: Viola da Gamba 8'

Opnamen  13 augustus 2017 Frits Kaan, Rinke Bodewits en Nico Meilof op zondag
Frits Kaan: Jean Francois Dandrieu (1682-1738) Noël-1 en Noël-2
Rinke Bodewits: Johann Sebastian Bach (1685-1750) Triosonate nr. 1 BWV525 eerste deel en Fantasie BWV542
Nico Meilof: Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1792) Stay with me till the morning KV622

Kerk
De kerk wordt gebouwd in 1953 en in gebruik genomen op 20 november 1953.

Orgel

1952
Op 16 juli besluit de kerkenraad in de nieuw te bouwen kerk geen galerij te bouwen, maar het orgel boven de preekstoel te plaatsen.
Op 22 juli wordt geconstateerd dat het orgelfonds voor de Gereformeerde Kerk van Smilde f 4269,06 bedraagt. Na het zelfstandig worden van de kerkelijke gemeente van Bovensmilde resteert voor de nieuwe kerk f 1600,50.
Op 19 augustus moet een andere boekhouder voor het orgelfonds worden gezocht, omdat de beoogde persoon de benoeming niet heeft aangenomen. Het orgelfonds zal worden gevoed vanuit het verjaardagsfonds. Bij elke verjaardag gaat iemand langs met een gemerkt zakje waarin een gift kan worden gedaan.
Op 31 december is de stand van het orgelfonds f 1.787,36. (08)

1953
Op 3 maart komt aan de orde dat de organisten van Smilde hebben toegezegd ook op het orgel in Bovensmilde te willen spelen. Aan een paar jongens zal worden gevraagd om te pompen.
Op 8 mei wordt een aanbod behandeld van orgelmaker Spiering. De scriba zal informeren naar de details en uitzoeken het orgel geschikt is. Moet er een orgelcommissie worden opgericht? (08)
Op 3 juni wordt het voorstel van orgelmaker Spiering behandeld. Tijdens de behandeling komt J. de Vries uit Smilde binnen. De instrumenten van Spiering vindt hij te duur.
Hij heeft een voorstel van orgelmaker De Wit uit Badhoeverdorp. Het aanbod van De Wit heeft betrekking op twee orgels: Een nieuw te bouwen instrument voor f 8.600,- en gebruikt orgel voor f 3.850,-.
Gezien de niet zo rooskleurige financiële toestand van de gemeente moet worden gezocht naar een goedkope oplossing. De speeltafel moet volgens De Vries niet bij het orgel, maar beneden in de kerk worden geplaatst.
Besloten wordt geen orgelcommissie in te stellen, omdat er geen ter zake deskundige personen beschikbaar zijn. De kerkenraad wil de zaak in eigen hand houden.
Orgelpomper A. Appelo wil zijn functie niet voortzetten. L. Offereins zal in zijn plaats gevraagd worden. (08)
Op 9 juni beantwoordt orgelmaker De Wit een brief van 4 juni uit Bovensmilde. De eerste aanbieding van het unit-orgel was te minimaal.
De Wit biedt aan een kegellade toe te voegen met plaats voor 5 registers, waarop een Prestant 8', een Octaaf 4' en een Mixtuur II-III worden geplaatst.
Het tweede klavier wordt dan een unit-lade. Uit een gedekte stem kunnen dan een 16', een 8' en een 4' worden afgeleid. Op het Pedaal een 16' en een 8'.
Het onderklavier krijgt een superoctaafkoppel. De prijs van dit orgel komt op f 5.500,-. In de Gereformeerde kerk te Een staat een soortgelijk orgel. Misschien zou dit beluisterd kunnen worden.
In de kerkenraadsvergadering van 16 juni wordt weer een brief van orgelmaker De Wit behandeld: het aangeboden orgel is te klein voor de kerk. Hij heeft een orgel beschikbaar van f 5.500,- dat beter past.
In de vergadering van 2 juli meldt Ds. Touwen dat hij op 12 juli een dienst gaat leiden in Beatrixoord. Daar staat een orgel dat misschien geschikt is. Er zullen twee kerkenraadsleden meegaan om het orgel te beluisteren. Besloten wordt een 'krachtkabel' voor het orgel aan te leggen.
Op 14 juli wordt verslag uitgebracht van het orgel in Beatrixoord. Het orgel blijkt te klein te zijn. Daarna komt de financiering van het orgel ter sprake. Er moet f 6.000,- worden geïnvesteerd. Hiervoor zal f 4.000,- geleend moeten worden. Het orgelfonds levert f 300,- per jaar op. In kas zit f 2.000,-. De lening kan in 16 jaar worden afgelost met een rente van 4% per jaar. Besloten wordt om op de aanbieding van de firma De Wit in te gaan.
Op 27 juli komt het orgel weer ter sprake. Bij de koop spelen financiën een belangrijke rol. Er wordt gediscussieerd over de financiering: een rondgang, verjaardagsfonds.
Men vindt het jammer dat het oude orgel wordt verkocht. Uiteindelijk is niemand tegen het voorstel om het orgel van De Wit te kopen.
Op 4 augustus meldt de scriba dat hij de firma De Wit heeft gevraagd om een tekening van het orgel. Het idee van renteloze leningen van 10 of 25 gulden geeft te veel werk. Het te lenen bedrag is niet zo groot. (08)

Op 5 augustus wordt een bestek opgemaakt door orgelmaker De Wit uit Badhoevedorp. (06)
De dispositie wordt als volgt:
Onderklavier
1. Bourdon 16''
2. Prestant 8'
3. Holpijp 8' afgeleid van 1
4. Octaaf 4'
5. Fluit 4' afgeleid van 1
6. Open plaats voor Quint 2 2/3
7. Open plaats voor Octaaf 2'
8. Mixtuur II-III
9. Superkoppel onderklavier
Bovenklavier
10. Holpijp 8' afgeleid van 1
11. Gamba 8' C-B afgeleid van 1
12. Fluit 4' afgeleid van 1
13. Salicet 4'afgeleid van 11
14. Nasard 2 2/3' afgeleid van 1
15. Tremulant
Pedaal
16. Subbas 16' afgeleid van 1
17. Bourdon 8' afgeleid van 1
18. Pedaalkoppel onderklavier

Tractuur  elektro-pneumatisch
Windladen: pneumatische kegellade voor het onderklavier met 5 cancellen, waarvan 2 gereserveerd; unitlade voor de registers 1 en 11
Balgen: er komen drie aparte balgen: voor de kegellade, voor het kleine pijpwerk op de unitlade en voor het grote pijpwerk
Het orgel wordt boven de preekstoel geplaatst. De speeltafel wordt op afstand geplaatst. Kosten van de kabel f 8,- per meter
Intonatie op een winddruk van 70mm
Garantie van tien jaar mits het onderhoud door de orgelmaker wordt uitgevoerd voor f 50,- per jaar
De prijs van het orgel is f 5.500,-. Hierbij is inbegrepen het unit-orgel dat wordt aangeboden voor f 2.900,- (06)

Op 14 september schrijft De Wit dat het front geen houten pijpen bevat. De architect vindt het front te breed. De breedte van de nis is 360 cm. De architect heeft een ontwerp met een breedte van 320 cm gestuurd. Hij wil langere pijpen in het front. Dat kost f 65,- meer.
De frontpijpen zijn van zink. De labia, voetspitsen en stemrollen zijn van lood. Het te gebruiken orgel heeft een kabel van 7 meter. Er moet nog worden opgegeven wat de lengte van de kabel moet worden. De Wit is nog van plan langs te komen om het een en ander op te meten. (06)
Op de vergadering van 10 november wordt de ingebruikname van de kerk besproken. Er zal een fotograaf aanwezig zijn. Organisten zijn: Herman Hoogeveen, mevr. Offereins-Van Wijk en Jac. de Vries. Blomsma en Offereins krijgen een doos sigaretten voor het orgelpompen tijdens de diensten in de Hervormde Kerk.
De kerk wordt op 20 november 1953 in gebruik genomen. Het orgel is nog niet gereed. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (28-08-1953), Nieuwsblad van het Noorden (21-11-1953).
Op 14 december wordt gemeld dat orgelmaker de Wit een bezoek zal brengen aan de kerk.
Op 29 december constateert men dat een orgelvloer niet noodzakelijk is. Organisten krijgen f 25,- voor de aanschaf van muziekboeken. (08)

1954
Het orgel wordt in mei 1954 in gebruik genomen door ds. G. Haaksma. Orgelmaker De Wit demonstreert het orgel met het spelen van enkele koralen. Het gereformeerde zangkoor verleent ook zijn medewerking. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (10-05-1954).

1956
In mei zal dhr. Bulthuis enige reparaties aan het orgel uitvoeren.
Op 3 juli meldt organist Herman Hoogeveen dat hij nog geen antwoord heeft gekregen van orgelmaker De Wit op zijn vragen. Mej. Alie Offereins wil graag oefenen op het orgel. Zij mag dit doen onder toezicht.
In augustus komt aan de orde dat orgelmaker De Wit volgens het bestek 2x per jaar tegen een vergoeding van f 50,- het orgel zal nakijken. Hij is echter nog niet geweest.
Op 4 september is er nog steeds geen bericht van orgelmaker De Wit. (08)

1957
Op 5 juli wordt overlegd of een abonnement wordt genomen op nieuw te verschijnen orgelmuziek. De scriba gaat dit uitzoeken. Moet er worden geoefend met de nieuwe gezangen voor de dienst? Eerst maar eens de psalmen goed leren zingen. Voor de organisten zal een zangbundel worden besteld. (08)
Op 25 juni wordt gemeld dat zowel Bovensmilde als Midden-Smilde contact hebben gehad met orgelmaker De Wit. De Wit wil voorlopig afstand doen van het onderhoud van het orgel wegens tijdgebrek. Als er weer tijd is kan het onderhoud weer worden voortgezet. Het onderhoud wordt daarom overgedragen naar orgelmaker Reil in Heerde. (10)

1959
Op 12 februari wordt besloten dat de organisten per jaar f 25,- krijgen om muziekboeken te kopen. Deze blijven eigendom van de kerk en dienen in de kerk te blijven liggen.
26 maart: het orgel moet worden nagezien door Reil uit Heerde.
25 mei: organisten Hoogeveen en Witterholt? vertrekken. In hun plaats worden benoemd: Amsing en van der Veen. Ook de heer Haveman zal worden gevraagd.
25 september: Het orgel is zeer slecht en Reil is nog steeds niet geweest. De voorzitter heeft een brief geschreven naar dhr. Duyker van het landelijke verband om te vragen hoe het nu zit met de garantie. Er wordt voorgesteld een paar duizend gulden te lenen om het orgel te laten herstellen.
26 oktober: Het orgel is nog steeds defect. Reil zal per aangetekende brief worden verzocht binnen 8 dagen een reparatie uit te voeren. Indien dit niet gebeurt, wordt de relatie beëindigd. (10)
Op 13 november brengt Reil rapport uit over het orgel. Het is een elektro-pneumatisch orgel volgens het unit-systeem. Uit viereneenhalf basisregisters worden 14 registers afgeleid. Het orgel is niet voltooid. De tractuur van de speeltafel is zeer onbetrouwbaar en van slechte makelij. De registers werken pneumatisch. Dit moet worden gewijzigd naar elektrisch, omdat dit een veel betrouwbaarder systeem is. De windlade van Manuaal I is goed gemaakt met een mogelijkheid voor een uitbreiding met 2 registers. De dispositie zou dan als volgt kunnen worden: Prestant 8', Holpijp 8' (nieuw), Octaaf 4', Octaaf 2' (nieuw), Mixtuur.
Manuaal II is een transmissielade en kan beter worden vervangen door een nieuwe lade met 3 registers: Gamba 8' (bestaand register met 12 nieuwe pijpen), Roerfluit 4' uit de huidige Fluit met 6 nieuwe pijpen en een Sesquialter II (nieuw).
De Subbas 16' van het Pedaal kan worden gehandhaafd, maar dient krachtiger te worden geïntoneerd.
De windvoorziening is uiterst gebrekkig. Er moet een nieuwe windmotor en een nieuwe balg komen voor Manuaal I. De huidige balg voor Manuaal I kan dan verhuizen naar Manuaal II. Het front blijft gehandhaafd. De kosten van de ombouw worden geschat op f 6860,-. (06)
Het aantal pijpen wordt uitgebreid van 360 naar 643.
De secretaris zal inlichtingen inwinnen omtrent de firma Reil. Als de inlichtingen goed zijn zal aan de kerkenraad worden voorgesteld Reil het werk te laten uitvoeren.(10)

1960
In januari wordt er voor het orgelfonds een spaarbankboekje geopend. Er wordt gestart met een saldo van f 425,05. De eerste storting van f 77,36 dateert van 13 januari. Het boekje sluit in 1975.
In een notitieschrift worden alle giften en aflossingen bijgehouden. Het startbedrag van f 4.800,- wordt geleend van de diaconie en jaarlijks wordt f 400,- afgelost.
Op 6 januari praat de Commissie van Beheer de kerkenraad bij over de restauratie en uitbreiding. (11)
Op 7 januari gaat de kerkenraad akkoord met de offerte van Reil.
Op 14 januari dankt Reil voor de opdracht en zegt binnenkort langs te komen voor het voorbereiden van de werkzaamheden.
De revisie van de speeltafel wordt uitbesteed aan Claveaux. Zie een brief van 27 mei van Claveaux aan Reil.
30 mei : Door het overlijden van Johann Reil stagneert de verbouwing. De firma heeft echter beloofd dat er binnenkort wordt gestart met de werkzaamheden. Als het orgel klaar is kan er met een lijst worden rond gegaan om de kosten te dekken. (10)
Op 3 juni geeft Claveaux per briefkaart Reil instructies hoe het materiaal in Rotterdam te bezorgen.
In september wordt afgesproken dat de orgelingebruikname plaats zal vinden met eigen krachten: zangverenging, organisten en trompetist. (11)
4 oktober: Er is tot nu toe f 1.861,- opgehaald. De rekening van Reil zal zo spoedig mogelijk betaald worden. (10)
Op 7 oktober wordt een betaling gedaan van f 6.860,- gedaan aan 'J. Reil-de Brake (kerkorgel)' (06)

Dispositie na de werkzaamheden van Reil:

Manuaal I   Manuaal II   Pedaal  
Prestant 8' Gamba 8' Subbas 16'
Holpijp 8' Roerfluit 4'    
Octaaf 4' Sesquialter II    
Octaaf 2' Tremelo      
Mixtuur IV        

Op 9 november wordt aan Reil gevraagd of de garantietermijn van 10 jaar bij intensief gebruik blijft gehandhaafd. Er is namelijk een aanvraag binnengekomen om het orgel 2 dagen te gebruiken voor studie. (03)
Op 11 november antwoordt Reil dat het orgel dan wat meer onderhoud nodig heeft. Het komt regelmatig voor dat er mankementen optreden bij het oefenen door leerlingen.

1961
Op 10 januari antwoordt Reil dat het intensievere gebruik geen consequenties heeft voor de garantietermijn. Bladzijde uit een oud aantekenboekje van Reil. (03)
21 november Stemmen kerkorgel 27-6-1961 f 59,50. (06)

1962
18 juli Stemmen kerkorgel f 70,- (06)
In de vergadering van de Commissie van Beheer (CvB) wordt gesproken over een salaris voor de organisten. Dit wordt niet wenselijk geacht.
In de vergadering van de CvB van 17 juli wordt gemeld dat het orgel door Reil is gestemd, maar nog niet helemaal zuiver is.
27 augustus: Kees Amsing vraagt of zijn broer ook zondags in de kerk mag spelen. Daar is geen bezwaar tegen.
Op 24 september wordt door dhr. Hermans gevraagd om het orgel te mogen bespelen. Dit wordt toegestaan. (09)

1964
Op 1 oktober wordt in de CvB een rekening van f 105,- van Reil besproken. (09)

1965
Op 1 maart gaat de CvB akkoord met reparatiekosten van het orgel omdat 'het orgel nog zeer goed is'.
Op 1 juli wordt besloten een nieuw gezangboek te kopen. (09)

1966
Op 29 juli wordt in de CvB afgesproken dat de organisten een vergoeding van f 25,- zullen krijgen. (09)

1967
Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Reil: 10 maart mevr. J. Reil-de Brake f 54,-; 22 augustus J. Reil, Heerde f 123,- In het notitieboekje dezelfde uitgaven.(06)

1968: Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Reil: 1 november J. Reil Orgelbouw f 87,-. (06)

1969
Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Reil: 30 januari J. Reil Heerde f 36,-. (06)
Op 12 mei schrijft de CvB dat het orgel, volgens de organist (dhr. Harmans, hoofd van de lagere school), gebreken verrtoont in het door Reil gebouwde deel. Reil wordt verzocht om de problemen op te lossen onder de garantie van 13 november 1959.
Op 25 juni schrijft men nogmaals, omdat Reil geen reactie heeft gegeven.
Op 1 november schrijft de CvB aan Reil om de afgesproken onderhoudsbeurt van f 125,- uit te voeren. Reil stelt dat er al twee en een half jaar geen onderhoud is uitgevoerd. De CvB vindt echter wel facturen over die periode.
Op 18 december antwoordt Reil dat deze facturen betrekking hebben op kleine reparaties. De onderhoudsbeurt en een stemming hebben inmiddels plaatsgevonden op 17 december. (03)
Op de CvB-vergadering van 29 december wordt besloten dat de heer Van Veen contact zal opnemen met de heer R. Klein om de kwaliteit van het orgel te beoordelen. (09)

1970
Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Reil: 14 januari J. Reil orgelbouw Heerde f 230,72. (06)
Op 2 februari vraagt de Commissie van Beheer aan de Gereformeerde Organisten Vereniging (GOV) wat de voorwaarden zijn voor het krijgen van een orgeladvies.
Op 16 februari stuurt de GOV de gevraagde voorwaarden. (12)
Op 22 februari wordt in de CvB besloten dat er geen gebruik zal worden gemaakt van de Orgeladviescommissie. Men vindt het te duur. Er wordt rechtstreeks contact opgenomen met orgelmaker Leeflang. (09)
Leeflang beantwoordt op 23 maart een verzoek van 9 maart om het orgel te onderzoeken. Leeflang brengt op 18 maart een bezoek aan het orgel. Het orgel is in wezen een 'verzameling van heterogene orgelonderdelen' die zijn samengevoegd tot een instrument met een elektrisch systeem. Dit soort orgels worden tegenwoordig niet meer gemaakt. Leeflang adviseert het orgel niet te restaureren omdat de problemen niet voorgoed kunnen worden opgelost.
Bij de bouw van een nieuw orgel zijn er geen onderdelen uit het oude orgel die kunnen worden hergebruikt. Een orgel met twee manualen en een zelfstandig pedaal zal rond de f 40.000,- kosten. Een foto van het Leeflang-orgel in de Gereformeerde Open Hof Kerk van Apeldoorn wordt bijgesloten. (06)
Op 6 april wordt in de CvB besloten dat er door het oordeel van de firma Leeflang alsnog advies zal worden gevraagd aan de orgeladviescommissie van de GOV. Dhr. Harmans heeft onafhankelijk van dhr. R. Klein een gelijkluidend oordeel over het orgel. Er zal contact worden opgenomen met orgelmaker Opten om ook zijn oordeel te vragen. (09)
Op 7 april wordt een eerste advies gevraagd aan de Orgelbouwadviescommissie van de Gereformeerde Organisten Vereniging (GOV). De GOV zegt op 13 april toe om langs te komen. J.C. Hanegraaff en A. de Ru worden de adviseurs.
Op 4 mei brengt de GOV een advies over het orgel uit. Chris Hanegraaff heeft het orgel op 18 april bezocht. Een notitie is bewaard gebleven.
Twee organisten zijn bij het onderzoek aanwezig. Volgens de organisten is het orgel gebouwd door De Wit en later gewijzigd door Reil.
Daarna volgt de dispositie. Het orgel is een samenraapsel van diverse onderdelen. De ene windlade heeft 54 tonen en de andere 56 tonen. Ook de houtsoort is verschillend: mahonie en eiken.
De tractuur is zeer slordig aangelegd en is onvoldoende beschermd tegen vocht en vuil. De windmotor maakt veel lawaai en de blaasbalg is aan de kleine kant. De speeltafel ziet er aan de buitenkant goed uit, maar inwendig is er zeer goedkoop materiaal gebruikt.
De registersamenstelling van Manuaal I is redelijk te noemen, maar de klank is weinig fraai. De samenstelling van Manuaal II is onverklaarbaar. Men heeft er maar wat neergezet. Een orgel met dusdanige gebreken is het niet waard om er verder geld aan te besteden.
Geadviseerd wordt een nieuw orgel aan te schaffen. Een orgel met 9 registers is groot genoeg en zal circa f 35.000,- kosten. (06)
In een vergadering van eind mei wordt vastgesteld dat de problemen met het orgel niet kunnen worden opgelost met een restauratie.
Op 1 juni wordt in de CvB besloten dat er een overleg zal plaatsvinden met de organisten. Men is van plan een aantal instrumenten te bezoeken.
Op 8 juni vergadert de CvB met de organisten. Er zijn weinig mogelijkheden gezien de financiële situatie.
Op 22 juni beslist de CvB dat orgelmaker Opten het orgel zal gaan onderzoeken.
Op 17 augustus wordt het voorstel van Opten besproken om het orgel voor f 2.000,- weer in goede staat te brengen. Er worden voorbereidingen getroffen voor een geldinzameling.
Op 14 september overlegt de CvB met orgelmaker Opten. Men heeft inlichtingen ingewonnen omtrent Opten en deze waren goed genoeg om met hem door te gaan. Opten is van plan om eind oktober met de werkzaamheden te beginnen. De bestaande windmotor brengt f 50,- op. Garantie op dit orgel is voor Opten niet mogelijk. Er wordt besloten hem de opdracht te gunnen.
In de CvB-vergadering van 30 november wordt gemeld dat Opten wegens ziekte nog niet aan zijn werkzaamheden is begonnen.
Op 28 december wordt besloten na te vragen welk bedrag nog aanwezig is in het orgelfonds. Voor het restbedrag zou geld kunnen worden geleend van de diaconie. (09)

1971
Op 24 maart stuurt de GOV een rekening van f 224,25 voor het uitgebrachte advies. (12)
Op de CvB-vergadering van 27 maart 1971 deelt de boekhouder mee dat er f 800,- binnen is voor de orgelreparatie.
Op 26 april wordt gemeld dat de reparatiewerkzaamheden aan het orgel vorderen. Volgens Opten is het orgel nog in redelijke staat. Er wordt besloten een geldinzameling te houden.
Op 24 mei delen de organisten mee dat ze zeer tevreden zijn over de werkzaamheden van Opten. De boekhouder deelt mee dat er nu f 3.000,- binnen is voor het orgel.
Op 7 september wordt gemeld dat de restauratie f 2.600,- heeft gekost. Men gaat navragen wat de bestemming wordt van het overtollige bedrag. (09)
In een brief van 2 februari 1973 met een samenvatting van grote uitgaven van de afgelopen tien jaar staat een uitgave voor 1971 van f 3.250,- voor een grote reparatiebeurt voor het orgel. De werkzaamheden van Opten zijn hoger uitgevallen dan de geplande f 2.000,-. (07)

1972
Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Opten: 24 augustus A.S. Opten f 145,35. (06)

1973
Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Opten: 23 maart A.J. Opten kerkorgels f 1.632, 41. (06)

1974
Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Opten: 5 september Nota A.J. Opten f 195,46. (06)

1975:
Uitgaven uit het spaarbankboekje van het orgelfonds aan Opten: 17 januari A.J. Opten Kerkorgels f 165,88. (06)

2004
Foto's door Jans Vrieling op 26 september. (01)






2017
De kerk wordt in de loop van 2017 gesloten en de kerkelijke gemeente zal zijn intrek nemen in de Hervormde Kerk van Bovensmilde.
Deze kerk is eerder afgestoten en overgedragen aan het Drents Landschap. De kerk zal nu worden gehuurd van het Drents Landschap.
De kerk en pastorie staan te koop. Het orgel is tot 2017 in onderhoud geweest bij Opten.

2020
De kerk is gekocht door de Hersteld Gereformeerde kerk van Assen.
Het orgel was toen al deels ontmanteld. Voor het vervolg van de orgelhistorie zie bovenstaande link. (04)

Bronvermelding:

  1. E-mail uit 2004 met foto's door Jans Vrieling uit Smilde
  2. www: https://reliwiki.nl/index.php/Bovensmilde,_Ds._Luitzen_Dijkstrastraat_21_-_Het_Kruispunt (07-08-2024)
  3. Archief Reil
  4. Contactbrief 145 - Verzamelblad voor Kerkkaartenverzamelaars
  5. Boek: Sjoerd Post, Van Gereformeerde Kerk tot ‘Kruispunt’, Zestig jaar kerkgeschiedenis in woord en beeld, Uitgave van de PKN te Bovensmilde, 2017
  6. Drents Archief: 0813 Gereformeerde Kerk te Bovensmilde 11 Stukken betreffende aanleg, onderhoud en financiering van het orgel; 1953-1973
  7. Drents Archief: 0813 Gereformeerde Kerk te Bovensmilde 10 Stukken betreffende verbouw van pastorie en kerkgebouw; 1965-1973
  8. Drents Archief: 0813 Gereformeerde Kerk te Bovensmilde 1 Notulen van vergaderingen van de kerkenraad 1952-1958
  9. Drents Archief: 0813 Gereformeerde Kerk te Bovensmilde 9 Commissie van Beheer Notulen van vergaderingen van de Commissie van Beheer 1961-1974
  10. Drents Archief: 0813 Gereformeerde Kerk te Bovensmilde 8 Commissie van Beheer Notulen van vergaderingen van de Commissie van Beheer 1954-1961
  11. Drents Archief: 0813 Gereformeerde Kerk te Bovensmilde 2 Notulen van vergaderingen van de kerkenraad 1958-1971
  12. VU-Archief Amsterdam: 669 Gereformeerde Organisten Vereniging (GOV) - Orgelbouwadviescommissie 1-780 Doos 41 102. Bovensmilde, Gereformeerde Kerk, 1970



Links ansichtkaart jaren '60 van de 20e eeuw, rechts Reliwiki (02)




Links: de trap naar het inwendige van het orgel






Foto's Geert Jan Pottjewijd 2017