Erica, Hervormde kerk nu PKN

Bij de vergroting van de kerk in 1921 komt er een nieuw eenklaviersorgel van de orgelmaker Spiering uit Dordrecht. In 1965 gaan kerk en orgel bij een brand verloren. In 1986 wordt een instrument aangekocht dat in 1970 door orgelmaker Albert de Graaf is gebouwd voor het hervormde kerkgebouw 'De Ark' in Baarn. De kerk wordt geadviseerd door de Hervormde Orgelcommissie. In 2006 worden na een fusie tussen de Gereformeerde Kerk en de Hervormde Kerk beide orgels verkocht. Hiervoor in de plaats komt een groter instrument dat orgelmaker Van der Zwan in 1969 maakte voor de Gereformeerde Gemeente van Boskoop.

Opnamen 14 oktober 2016 Geert Jan Pottjewijd (Slagfouten door (te)  koude vingers)
 - J.S. Bach (1685-1750): Fuga in G BWV 576 Registratie: HW Plenum Pedaal: Aangehangen aan HW + Subbas 16'
 - Friedrich Wilhelm Zachau (1663-1712) Vom Himmel hoch da komm ich her Registratie: NW: Holpijp 8' Pedaal gekoppeld aan HW met Octaaf 4'
 - Willem van Twillert (1951) Psalm 74 Tricinium met CF in de alt Registratie: HW Prestant 8', Roerfluit 8', Octaaf 4', Octaaf 2'
 - Dietrich Buxtehude: Toccata in F (BuxWV157) Registratie HW plenum + NW plenum Pedaal Subbas 16' en gekoppeld aan HW en NW

1885
Als de evangelist Jonker dat jaar in Erica aankomt worden de kerkdiensten gehouden in de deel van de pastorie. Onderwijzer Keep bespeelt het orgel. (09)

1899
Er wordt, na een evangelisatieperiode, een kerk gebouwd.  (06) (07)

1921
De kerk wordt vergroot en krijgt een nieuwe orgelgalerij. (09)
Het bestaande orgel is aan vervanging toe en men besluit in maart een orgelcommissie in te stellen om geld in te zamelen voor een nieuw orgel. In april wordt al een orgel aangekocht van de firma Spiering uit Dordrecht. Het orgel zal met Pinksteren in gebruik worden genomen. Zie Emmer courant (12-03-1921), (30-04-1921), (14-05-1921), (15-10-1921).


Foto's (02)

Dispositie:
Manuaal   Pedaal  
Bourdon 16' Subbas 16' transmissie van de Bourdon
Prestant 8'    
Holpijp 8'    
Viool 8'    
Octaaf 4'    
Quint 3'    
Octaaf 2'    
Cornet IV    

1922
Er is f 645,35 afgelost op de schuld van het orgel. Er resteert nog een schuld van f 1.700,-. De aanschafprijs zal op grond van deze gegevens f 2.345,45 hebben bedragen. Eens per maand zal er een extra collecte worden gehouden voor de aflossing. Zie Emmer courant (01-02-1922).

1928
Het interieur van de kerk en het orgelfront worden door Rietman uit Erica geschilderd. Zie Emmer courant (22-06-1928).

1934/1935
Er verschijnt een artikel over de geschiedenis van de kerk naar aanleiding van het 35-jarig bestaan van het kerkgebouw en het 50-jarig bestaan van de gemeente. De plaatsing van het orgel in 1921 wordt vermeld. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (08-09-1934), (10-04-1935),  Emmer Courant (09-04-1935).

1938
Er wordt een verloting gehouden voor de aanschaf van een orgel. Vermoedelijk betreft dit een orgel dat door het koor wordt gebruikt. Zie Emmer courant (04-11-1938).

1952:
Op 22 december schrijft de Hervormde Orgelcommissie (HOC) een brief aan D. Bartelds in Erica. De brief is een antwoord op een vraag over een mogelijke restauratie van het orgel door de orgelmaker Madern & Moraal voor f 1.500,-.
Door de HOC wordt een restauratie door dit bedrijf sterk ontraden. Voorgesteld wordt dat Lambert Erné een bezoek aan de kerk brengt en advies zal uitbrengen. (05)

1965
De kerk wordt verwoest door een brand, ontstaan door het ondeskundig wegbranden van een wespennest. Zie Trouw (11-09-1965).

1968:
Bouw van een nieuwe kerk. (01)

1984
Op 19 maart schrijft Het College van Toezicht (CvT) aan de kerkvoogdij. Ze lazen in het kerkblad dat in Erica plannen zijn voor de vernieuwing van het orgel. Hiervoor dient advies te worden gevraagd bij de Orgelcommissie van de Hervormde Kerk (HOC)
Op 5 april vraagt de kerkvoogdij om advies bij de HOC.
Op 12 april schrijft het CvT aan de kerkvoogdij dat de plannen voor een ander orgel niet kunnen worden goedgekeurd als er geen plan is en de kosten niet bekend zijn.
Op 7 mei schrijft de HOC dat ze advies willen geven. Een advies kost f 200,-.
Op 7 december schrijft de HOC over een mogelijk aan te kopen orgel. het betreft het orgel van het 1e christelijk lyceum in Haarlem, gebouwd door Pels in 1956. Het is elektro-pneumatisch en heeft 2 manualen en een zelfstandig Pedaal. De toestand van het orgel is verre van goed. Aanschaf van dit orgel of de aanschaf van een luidsprekerorgel worden door de HOC afgeraden. Beter is het om te zien naar een goed gebruikt mechanisch orgel. (10)

1985
Op 14 januari schrijft J. de Bruyn Orgelbouw - Pianostemmen uit Kampen naar de HOC. Het orgel dat hij aanbood is uit 1957 en is gebouwd door G. van Leeuwen. Het moet over hetzelfde orgel gaan omdat de dispositie overeenkomt. Het orgel is inderdaad niet in goede staat en het aankoopbedrag is daar dan ook op gebaseerd. De Bruyn ziet zichzelf als orgelmaker en de kwalificatie 'orgelstemmer/reparateur' door de HOC beschouwt hij dan ook als denigrerend. De Bruyn is het eens met de kosten die de HOC calculeert om het orgel te restaureren. De Bruyn gaat wel uit van een langere levensduur. Door de langzame gang van zaken bij de HOC is het orgel te lang vastgehouden voor Erica. In een brochure wordt werk van De Bruyn gepresenteerd.
Op 19 maart schrijft de HOC aan de kerkvoogdij dat ze teleurgesteld zijn dat het rapport van de HOC aan dhr. de Bruyn is toegestuurd. Het rapport is alleen bedoeld voor de aanvrager en niet voor derden. De HOC heeft inmiddels de kerkvoogdij gewezen op een orgel dat nu bij orgelmaker van Vulpen staat. Het instrument is 20 jaar oud en is al door een vertegenwoordiging uit Erica gehoord en gezien. De vraagprijs is f 30.000,-. Geadviseerd wordt niet meer dan f 25.000,- te bieden. De kosten van overplaatsing worden geschat op f 6.000,-. Het zou goed zijn bij de overplaatsing een adviseur te betrekken.
Op 12 april meldt de kerkvoogdij aan de HOC dat ze informatie hebben ingewonnen over een orgel in Baarn.
Op 16 april schrijft de HOC dat Aart van Beek zal adviseren.
Op 2 oktober schrijft de kerkvoogdij aan de HOC dat het orgel uit Baarn op 28 september is gekocht. De aanschafprijs is f 49.000,- en de plaatsingskosten bedragen f 6.500,-.
Op 9 oktober stuurt de HOC een rekening voor het advies.
Op 29 november stelt de HOC voor om het orgel te keuren.
Op 7 december stuurt orgelmaker Albert de Graaf een rekening voor het overplaatsen van het orgel van f 3.962,70. (10)

1986
Op 7 maart schrijft de HOC een keuringsrapport voor het overgeplaatste orgel. Het orgel is in 1970 door orgelmaker Albert de Graaf gemaakt voor het hervormde kerkgebouw 'De Ark" in Baarn. Adviseur was toen Klaas Bolt. Het orgel komt beschikbaar door het sluiten van de kerk. Het orgel verkeert in een zeer goede staat. Het orgel is geplaatst op een door gemeenteleden gemaakte verhoging. De verhoging is goed gemaakt, maar qua vormgeving en materiaalkeuze had het beter bij de orgelkas kunnen aansluiten. De aankoopprijs is zeer redelijk.
De rekening voor het advies van de HOC is gedateerd op 5 maart. (10)
Zie Krantenbericht uit onbekende krant, Het orgel 1987/02, De Mixtuur nr. 54 blz.193

Dispositie:
Manuaal  C - f''' Pedaal C - d' 
Holpijp 8' b/d  Aangehangen  
Prestant 8' disc.    
Prestant 4'     
Fluit 4' b/d     
Quint 2 2/3' b/d    
Octaaf 2'    
Terts 1 3/5' disc.    
Mixtuur II-III b/d    


ericahk2.jpg (23706 bytes)ericahk3.jpg (20154 bytes) 
Foto's Geert Jan Pottjewijd

2005
Het orgel wordt samen met het orgel van de Gereformeerde Kerk in Erica te koop aangeboden vanwege het samenvoegen van beide kerken.
De Gereformeerde kerk wordt afgestoten en men kerkt samen in het gebouw van de Hervormde kerk.
Als beide instrumenten verkocht zijn kan worden uitgezien naar een vervangend groter instrument.

2006
De orgels van de beide kerken zijn verkocht.
Het orgel van de Gereformeerde Kerk is verkocht aan Martien van Oeveren uit Silvolde, die het instrument in zijn schuur heeft geplaatst.
Het orgel van de Hervormde Kerk is verkocht naar de Greupkerk van de Hervormde Gemeente te Mijnsherenland en is daar geplaatst door Albert de Graaf.
Als vervanging is een door orgelmaker van der Zwan gemaakt orgel uit 1969 aangekocht van de Gereformeerde Gemeente in Boskoop. Bij de bouw van dit orgel was Henk Herzog uit Den Haag als adviseur betrokken. In 1975 voerde de firma Hendriksen & Reitsma uit Nunspeet herstelwerkzaamheden uit. (01)
Het orgel is in Erica geplaatst door de orgelmakers Jan de Bruijn en Maarten Oranje en is op 28 mei in gebruik genomen.


Foto Joke Bartelds (03)

Dispositie:

Manuaal I   Manuaal II   Pedaal  
Prestant 8' Holpijp 8' Subbas 16'
Roerfluit 8' Open fluit 4' Dulciaan 8'
Octaaf 4' Prestant 2'    
Vlakfluit 2' Nasard 1 1/3'
2 2/3' sinds 2025		    
Mixtuur IV sterk        


Foto Joke Bartelds (03)

2025
De Nasard 1 1/3' is door orgelmaker Reil gewijzigd in een Nasard 2 2/3'. (11)

Bronvermelding:

  1. www: http://reliwiki.nl/index.php?title=Erica,_Heidebloemstraat_2_-_Open_Hof_/_Kruispunt (22-10-2024)
  2. E-mail 28-03- 2014 door Bert Fonk van de Historische Kring Erica
  3. E-Mail Joke Bartelds d.d. 30 mei 2006
  4. Tijdschrift: Het Orgelblad 1969-12
  5. Utrecht Universiteitsbibliotheek Archief Lambert Erné 8165-Erica-HK Dossier 2938
  6. Boek: A.C. van Heesewijk, Erica honderd jaar 1863-1963, Emmen: Stichting Eeuwfeest Erica 1963
  7. www: https://reliwiki.nl/index.php/Erica,_Verlengde_Vaart_Noordzijde_-_Hervormde_Kerk_(1899_-_1965) (22-10-2024)
  8. www: http://www.orgbase.nl/ (22-10-2024)
  9. Boek: A.C. van Heesewijk, Erica honderd jaar 1863-1963, Stichting eeuwfeest Erica, 1963
  10. Utrecht, Het Utrechts Archief, 1445 Orgelcommissie, 438. Erica, 1984-1986
  11. E-mail Johan Westerbeek 05-12-2025

 


Foto door Piet Bron van het de Graaf-orgel op zijn nieuwe locatie in de Greupkerk te Oud-Beijerland (08)



Het van der Zwan-orgel nog in Boskoop (01)  (08) (04)



In dit pand aan de Kerkstraat 26 werden vanaf 1885 de eerste kerkdiensten gehouden (09)




Het kerkgebouw uit 1899. Links: (02) rechts: ansichtkaart




Foto: Facebook 'Oud Drenthe in woord en beeld' Sam Dice Memories  (1949)



De nieuwe kerk van 1968. Links: Ansichtkaart, rechts: foto Geert Jan Pottjewijd