Meppel Gereformeerd Vrijgemaakte Opstandingskerk
Deze kerk
is in 2006 verkocht aan de Rooms-Katholieke kerk
De in 1974
gebouwde kerk krijgt aanvankelijk een klein eenklaviersorgel van de orgelmaker
Reil. De herkomst hiervan is onbekend. In 1980 wordt de Orgeladviescommissie van
de Gereformeerde Organisten Vereniging (GOV) om advies gevraagd voor de aankoop
van een nieuw orgel. Adviseur Heidinga maakt enkele ambitieuze ontwerpen, maar
de keuze valt uiteindelijk op een eenvoudig vormgegeven tweeklaviersorgel van
orgelmaker Mense Ruiter. Om kosten te besparen worden enkele registers
gereserveerd. Het orgel wordt in 1986 in gebruik genomen. Na verloop van tijd
worden drie gereserveerde registers alsnog geplaatst. In 2006 wordt besloten
alle diensten in één kerk te concentreren en wordt de kerk voor vijftien jaar
aan de Rooms-Katholieke Kerk verhuurd. In 2019 wordt de kerk definitief aan de
Rooms-Katholieke Kerk verkocht. Orgelmaker Menno Kaat voert in dat jaar groot
onderhoud uit en plaatst het nog gereserveerde register Holpijp 8' op het
Hoofdwerk.
Opnamen d.d. 20 februari 2020 door Geert Jan Pottjewijd
J.S. Bach (1685-1750):
Fuga in G BWV 576
Registratie: HW
B16, P8, O4, O2 en Mixtuur
Dietrich Buxtehude (1637-1707):
Puer Natus in Bethelehem
Registratie
HW: Holpijp 8' en BW: Salicionaal 8'en Roerfluit 8', P: Bourdon 16'
Opnamen d.d. 20 februari 2020 door Harro Kraal
Samuël Scheidt
((1587-1654)) 4 delen uit
Cantio sacra: Warum betrübst du dich, mein Herz
J.S.Bach: 2 delen uit
Partita Herr Christ, der einig'
Gottessohn
1974
Er wordt een kerk gebouwd met de naam
Opstandingskerk.
In de kerk wordt een klein orgel van Reil geplaatst met kwartronde zijvelden
en de speeltafel aan de
achterkant. Achter de rug van de organist staat de Subbas 16' van het Pedaal. (01)
De herkomst van het orgel is onbekend.
Dispositie:
Manuaal C-g"':
Prestant 8' b/d (C-g Bourdon 8') ,
Bourdon 8' b/d ,
Octaaf 4' b/d ,
Fluit 2' b ,
Fluit 1 1/3' d,
Tremulant
Pedaal C-d':
Subbas 16'


Foto's Wieger van Asperen (01)
1980
Op 29
januari wordt de orgeladviescommissie van de Gereformeerde Organisten
Vereniging (GOV) om advies gevraagd voor de aankoop van een nieuw orgel. Indien
mogelijk graag de heren Smedema en van Dommele als adviseur.
Op 6 februari
wordt er een overeenkomst
afgesloten met de GOV voor een orgeladvies.
Op 8 maart brengen Smedema en van
Dommele een advies uit op basis
van een bezoek en een gesprek op 5 maart. Er was door de orgelcommissie al veel
voorwerk gedaan. Plaatsing van een orgel boven de preekstoel zou de architectuur
van de kerk verstoren. De bestaande orgelgalerij is prima bruikbaar. Uitbreiding
van de kerk zou kunnen door de wand met de kansel naar achteren te verplaatsen.
"Uw huidige orgel is naar uiterlijk, naar klank en naar mogelijkheden een
Assepoester: ver beneden het aanvaardbare minimum.' Geadviseerd wordt een
tweeklaviers-orgel met zelfstandig Pedaal. Afgesproken wordt een aantal orgels
ter oriëntatie te bezoeken.
Op 11
april vraagt de GOV aan Mense Ruiter een prijsopgave te doen voor een orgel
met de volgende dispositie:
Hoofdwerk: Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4',
Octaaf 2', Mixtuur IV, Trompet 8' b/d
Nevenwerk: Gedekt 8', Roerfluit 4',
Nasard 2 2/3', Woudfluit 2', Terts 1 3/5', Kromhoorn 8'
Pedaal: Bourdon 16',
Prestant 8' (transmissie)
Er is een andere opstelling mogelijk dan Hoofdwerk/Nevenwerk.
Op grond van de ervaringen bij een orgelexcursie op 29 maart wordt besloten
voorlopig maar bij één orgelmaker een offerte aan te vragen.
Op 25 april
stuurt Mense Ruiter een voorstel
met twee varianten. Een orgel met zijkantbespeling en twee manualen met
Hoofdwerk en Bovenwerk voor f 149.000,- en een orgel met Hoofdwerk en Rugpositief
voor f 181.000,-. (05)


Klik op de afbeeldingen voor een vergroting
Op
2 mei beschrijven de adviseurs voor de orgelcommissie
de voorstellen van Mense Ruiter. Ze spreken
geen voorkeur uit voor een variant. (05)
1981
Op 26 maart 1981 stuurt de GOV een
verslag van een bespreking op 17
maart tussen de orgelcommissie, de orgelmaker en adviseur Smedema. Vanwege de
verbouwing en vergroting van de kerkzaal is het budget voor het orgel beperkt.
Desondanks wil men het oorspronkelijke plan handhaven. Dit luidt als volgt:
Hoofdwerk: Bourdon 16', Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Nasat 3', Octaaf 2',
Terts 1 3/5', Mixtuur III-IV, Trompet 8'
Nevenwerk: Prestant 8' discant,
Fluit douce 8', Roerfluit 4', Woudfluit 2', Dulciaan 8'
Pedaal: Bourdon 16',
Prestant 8', Trompet 8' (transmissies uit het Hoofdwerk).
Vanwege de beperkte
financiën wordt besloten de bouw in fases te doen:
Fase 1A:
-Bouw van de
complete orgelkas, windvoorziening en klaviatuur
-Windlade van Hoofdwerk en
Pedaal
-Registers: Bourdon 16', Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Octaaf
2', Mixtuur III-IV Pedaal: Bourdon 16' en Prestant 8'
Fase 2A:
-Bouw van
tractuur en windlade Bovenwerk
-Registers: Prestant 8' discant, Fluit douce
8', Roerfluit 4', Woudfluit 2'
Fase 3A:
-Plaatsen van de nog ontbrekende
registers.
Ook andere faseringen zijn mogelijk. Het bouwen in fasen verhoogt
wel de totale bouwkosten. Het decoupeerwerk van de versieringen kan door
gemeenteleden worden uitgevoerd. (05)
1982
Op 5 februari
schrijft de GOV over een door de heer Verloop uit Schagen aangeboden Engels orgel.
Sommige Engelse orgels kunnen geschikt zijn. Het aangeboden orgel wordt niet geschikt
geacht vanwege de volgende redenen:
- dispositie en de aanwezigheid van een half
klavier
- de onmogelijkheid om met een uitkomende stem te spelen
- veel
kerkelijk gebruiksmuziek is niet te spelen.
Op
26 april schrijft adviseur Smedema
dat hij het orgel van de Gereformeerd
Vrijgemaakt kerk aan de Schutstraat van Hoogeveen heeft onderzocht. Doel van
het onderzoek was te bepalen of dit orgel geschikt zou zijn voor Meppel. Het
orgel zou qua grootte geschikt kunnen zijn.
Op 12 juni schrijft adviseur
Smedema een verslag over een
bespreking op 27 mei met de orgelcommissie. Er werd een bezoek gebracht aan het
orgel dat orgelmaker Kamp in 1961 bouwde voor de Andreaskerk in Zwolle. Het
orgel van Zwolle is niet geschikt voor Meppel vanwege de asymmetrische opbouw.
De beschikbare ruimte en hoogte van het balkon zijn onvoldoende. Ook
het orgel van Hoogeveen wordt niet geschikt geacht.
Op 20 juli wordt
verslag gedaan van een onderzoek
van het orgel van de Gereformeerde Kerk
aan de Thorbeckelaan te Meppel. Er is een mogelijkheid deze kerk over te
nemen. Het orgel wordt op 13 juli onderzocht door de adviseurs Smedema en
Heidinga. Het betreft een goed orgel dat goed is onderhouden. Het voldoet
ruimschoots aan de eisen om de gemeentezang te begeleiden. Het orgel wordt
getaxeerd op een boekwaarde van f 40.000,-. De nieuwbouwwaarde bedraagt f
260.000,-. De marktwaarde wordt ingeschat op f 5.000,-.
Op
10 september meldt de
orgelcommissie aan Mense Ruiter dat de verbouwwerkzaamheden vertraagd. Er is op
dit moment geen zicht op een spoedige beslissing rond de orgelnieuwbouw. Per
brief wordt ook adviseur Smedema
op de hoogte gesteld van de vertraging.
Op 29 november stuurt de GOV een
rekening voor het taxatierapport.
Door de berichtgeving rond de mogelijke aankoop van een ander kerkgebouw
beschouwt de GOV het adviestraject
als beëindigd. (05)
1984
Op
22 maart geeft Mense Ruiter
informatie over de bouwkosten van de eerder geplande bouwfasen.
Op
21 december komt Mense Ruiter met
een aanvulling op het voorstel van 12 december. Er worden drie registers
toegevoegd: Prestant 8', Octaaf 4' en Mixtuur II-IV.
Dispositie:
Rug
Positief: Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Octaaf 2', Cornet III, Mixtuur
III-IV, Dulciaan
Bovenwerk: Viola da Gamba 8', Fluit douce 8', Fluit d'amour
4', Quintfluit 2', Speelfluit 2'
Manuaal III/Pedaal: Bourdon 16', Prestant
8', Octaaf 4', Mixtuur III-IV, Trompet 8' (transmissies uit het Hoofdwerk). (05)
1985
Op 18 februari schrijft de orgelcommissie aan de GOV dat afgelopen
najaar een contract met Mense Ruiter is getekend. Het eerste plan was om een
orgel te bouwen zoals al in Drogeham. Na consultering van enkele
deskundigen en Smedema van de GOV werd dit plan verworpen. Een tweede plan was
een orgel op gelijke wijze zoals gebouwd voor Balk. Ook deze variant valt af. De GOV
wordt om advies gevraagd hoe nu verder te handelen.
Op
9 oktober doet Mense Ruiter een voorstel om het orgel te voltooien. Op het
Hoofdwerk worden de Bourdon 16', de Holpijp 8' en de Trompet geplaatst.
Op
het bovenwerk de Salicionaal 8', Nasard 2 2/3', Woudfluit 2', Terts 1 3/5' en de
Dulciaan of Vox Humana.
Ook wordt een tremulant toegevoegd. Verder
voorstellen voor de afwerking van de orgelgalerij en de orgelkas.
Op
8 november brengt de GOV
advieskosten in rekening vanwege de vorderingen bij de bouw. (05)
1986
Op 2 januari
verricht de GOV de eindkeuring. Het orgel hoewel onvolledig, is een
uitstekend instrument.
Het orgel wordt op 18 januari in gebruik genomen met een orgelbespeling door Hans van Nieuwkoop.
Bij de ingebruikname verscheen een brochure
met een inlegvel van het ingebruiknameprogramma.
Zie
De Mixtuur (54 1986 september),
Kerk en
Muziek (1987/01), Het Orgel
(1986 07/08), Nederlands dagblad
(18-01-1986).
De eindafrekening voor het
advieswerk van de GOV is van 15 februari. (05)

Dispositie:
| Hoofdwerk | Bovenwerk | Pedaal | |||
| Bourdon* | 16' | Salicionaal** | 8' | Bourdon | 16' (transmissie) |
| Prestant | 8' | Roerfluit | 8' | Prestant | 8' (transmissie) |
| Holpijp* | 8' | Open Fluit | 4' | Trompet | 8' (transmissie) |
| Octaaf | 4' | Quintfluit* | 2 2/3' | ||
| Octaaf | 2' | Woudfluit | 2' | ||
| Mixtuur | III-IV | Terts* | 1 3/5' | ||
| Trompet* | 8' | Vox Humana* | 8' | ||
Trekkoppel: Bovenwerk-Hoofdwerk; drukkoppel: Hoofdwerk-Bovenwerk; Koppel: Pedaal-Hoofdwerk en koppel: Pedaal-Bovenwerk.
De met * gemerkte registers zijn voorbereid.
** Dit register van C-H in Roerfluit, grootste octaaf in het front.

De Mixtuur 54 1986 september Klik op de afbeelding voor
een vergroting

Foto
Geert Jan Pottjewijd februari 2020 Klik op de foto voor een vergroting
Voor 2006: De gereserveerde registers Bourdon 16', Trompet 8' en Quintfluit 3' worden geplaatst. (02)
2006: Het kerkgebouw wordt voor 15 jaar verhuurd aan de Rooms-katholieke kerk
van Meppel, die hun te grote kerk in het centrum hebben afgestoten.
De
Gereformeerd Vrijgemaakte gemeente concentreert haar diensten in de, in 1994
overgenomen, Gereformeerde Kerk aan de Thorbeckelaan.
2007: In de laatste dienst in de kerk aan
de Grote Oever worden alle gewijde elementen
door de parochianen uit het gebouw verwijderd en overgebracht naar de kerk aan de Commissaris
de Vos van Steenwijklaan.
De gebrandschilderde
ramen uit de oude kerk zijn na een schoonmaakbeurt geplaatst in de nieuwe kerk. Mgr.
dr. W.J. Eijk, bisschop van het bisdom Groningen-Leeuwarden, wijdt de kerk in als nieuwe
parochiekerk.
2019: De kerk wordt gekocht van de
Gereformeerd Vrijgemaakte Kerk.
Menno Kaat voert groot onderhoud uit. Het orgel wordt schoongemaakt en krijgt een intonatiecorrectie. Tevens wordt
op een gereserveerde plek op het Hoofdwerk een Holpijp 8’ geplaatst. De balg wordt beleerd en de ventielstiften vervangen.
(04)

Foto Menno Kaat
november 2019
2025: Ter gelegenheid van het 40-jarig
jubileum van het orgel wordt er een film gemaakt. Zie hiervoor
deze link
op Youtube. (06)
Bronvermelding: