Nieuw-Buinen, Protestantse kerk (Voormalige Hervormde kerk)


1853: Bouw van een kerk

Provinciale Drentsche en Asser courant 02-07-1853


Links: Ansichtkaart Reliwiki (06)


Provinciale Drentsche en Asser courant 03-07-1877, Provinciale Drentsche en Asser courant 27-12-1877

1878: Op 27 december 1878 wordt in verbaal 52/2 door het College van Toezicht een brief d.d. 23 december van de kerkvoogdij van Nieuw-Buinen behandeld waarin wordt gemeld dat er  f 1500,- nodig is voor de aanschaf van een orgel. De brief wordt voor kenninsgeving aangenomen.
Op 28 december 1878 komt in verbaal 53 de vraag van Nieuw-Buinen lening weer aan de orde. Voor de aanschaf denkt men f 2.500,- nodig te hebben. f 1.000,- moet worden gefinancierd via collectes en f 1.500,- via een lening. De rente zal ten hoogste 5% bedragen en de aflossing zal plaatsvinden in jaarlijkse termijnen van f 50,- vanaf 1880. Het college van toezicht stemt in met dit plan. (11)

1879: Op 14 april wordt het door van Oeckelen gebouwde orgel in gebruik genomen. Op de achterzijde van het orgel is een bord geplaatst met de navolgende tekst:
"1879 Ingewijd den 14. April. Kerkvoogden H. Oosting voorzitter, J. Makking? Administratief secretaris, J. Copinga, P.F. Huls, J.A. Hulshof Notabelen, M. Oostingh, J.G. Gratama Hzn, A.J. Luder, H. Huisingh, G.A. Hoving, H.K. Hebels, J. Nijenhuis, B. Lambers. Gemaakt door van Oeckelen & Zn te Haren".


Foto vanuit http://www.kerkeninbeeld.nl


Provinciale Drentsche en Asser courant 08-04-1879


Provinciale Drentsche en Asser courant 17-04-1879



Het nieuws van den dag : kleine courant 21-04-1879 (een deel uit de scan van Delpher is weg gevallen)


Provinciale Drentsche en Asser courant 23-05-1889


Provinciale Drentsche en Asser courant 23-11-1891

1901: Bericht uit de Hervormde Synode omtrent de situatie in Nieuw-Buinen


Handelingen der 86ste Gewone Vergadering van de Algemeene Synode der Nederlandsche Hervormde Kerk, ten Jare 1901

1955: Afschrift van een brief van de kerkvoogdij uit februari aan de Hervormde Orgelcommissie. Ze willen het stemmen van het orgel bij de commissie beleggen. Ook willen ze graag sneel de reparatie van een toets die blijft hangen.
Het antwoord van de commissie is niet bekend. (07)

1960: Op 13 december een briefje van Mense Ruiter dat hij vergeten is de stembeurt van 24 juni in rekening te brengen. Het uitgevoerde onderhoud op 9 november is wel in rekening gebracht. (09)

1968: Door brand in de toren loopt het orgel grote waterschade op.

Nieuwsblad van het Noorden 14-05-1968

1969: In oktober schrijft Klaas Bolt een rapport over het orgel. (10)

1970: Opdracht voor een restauratie gaat naar Mense Ruiter onder advies van Klaas Bolt. (01)


Foto (03)

1971: Op 23 maart schrijft het ministerie dat een subsidie van 30% kan worden verleend mits het verwarmingssysteem van de kerk wordt aangepast. (10)

1977: Op 24 februari vraagt de kerkvoogdij het Anjerfonds om een bijdrage. Binnen afzienbare tijd wordt er een nieuw verwarmingssysteem geďnstalleerd waardoor de omstandigheden voor het kerkorgel verbeteren.
Op 22 april vraagt het Anjerfonds aan het Bureau Monumentenzorg (BM) om advies.
Op 10 mei vraagt het BM aan de kerkvoogdij of er al een adviseur is aangesteld en er een kostenbegroting is gemaakt.
Op 16 mei schrijft de kerkvoogdij aan het BM. Als adviseur is Klaas Bolt aangesteld. De kostenbegroting is gebaseerd op een offerte van mense Ruiter van 8 fenruari 1977. De totale kosten bedragen f 50.995,13. De kosten voor een nieuwe verwarming bedragen circa f 20.000,-.
Op 13 augustus stuurt Klaas Bolt zijn rapport uit oktober 1969 naar het BM. Het orgel is sinds de bouw in 1879 niet gewijzigd.
Windvoorziening: In de onderkas een magzijnbalg, waarvan de handzwengel buiten gebruik is. Er is een oude windmotor in een dempkist. Er zijn geen lekkages.
Windlade: Er was in oktober 1969 einige doorspraak te constateren, maar niet in hevige mate.
Klavier: Het beleg is vies en vergeeld. Veel stukjes beleg vernieuwd zonder koperen pennetjes. Twee naamplaatsjes van de registers ontbreken.
Mechaniek: De speelaard is aangenaam. Weinig gerammel.
Front en kas: Het front kan worden gerekend tot het beste wat Van oeckelen heeft gemaakt. Frontpijpen hebben veel donekere plekken. De orgelkas heeft geen wormgaten.
Pijpwerk: Weinig beschadigingen. Het orgel heeft een stevige klank. Alleen de Salicionaal 'klingt erg ordinair.'
Algemeen: Het orgel is met veel zorg vervaardigd en met uitzondering van de kas van goed materiaal. het behoort tot de betere Van Oeckelen-orgels. De vervangingswaarde is f 50.000,-
Restauratie: De windlade dient grondig te worden gereviseerd en te worden voorzien van een verende slepenconstructie om bestand te zijn tegen de invloeden van de verwarming. Enkele beschadigde pijpen dienen te worden gerepareerd en het klavierbeleg moet worden hersteld.
Op 9 september schrijft het BM aan het Anjerfonds dat het orgel van Nieuw-Buinen tot de betere orgels van Van Oeckelen behoort. Het is sinds de bouw niet gewijzigd. Het BM zou het toejuichen als het Anjerfonds een bijdrage levert. (10)

1978: Op 30 november gaat het ministerie akkoord met het restauratieplan. Het dient echter nog wel verder te worden gedetailleerd. Op dit moment is er geen subsidie mogelijk. Over een paar jaar zijn er weer mogelijkheden. Het subsidiabel bedrag wordt vastgesteld op f 60.000,-. (10)

1979: Restauratie door Mense Ruiter onder advies van Klaas Bolt (08, 10)

1980: Op 22 september keurt het ministerie de geldelijke verantwoording goed. De subsidie wordt bepaald op 50% van f 55.361,89 is f 27.681,-. Dit zal worden uitbetaald in 1981.
Op 1 november schrijft de kerkvoogdij aan de provincie dat het ministerie subsidie heeft toegekend. De restauratie, die werd voorgefinancierd, is inmiddels afgesloten. Kan de provincie nu ook subsidie verstrekken?
Op 25 november adviseert het BM positief aan de provincie voor het verstrekken van een subsidie.
Op 3 december schrijft de gemeente Borger aan de kerkvoogdij dat ze een subsidie van f 15.230,- toekennen, mits de provincie ook positief beslist. (10)

1981: Op 23 januari besluit de provincie een subsidie toe te kennen van 10%. (10)

2012/2014: Restauratie (02)

Bovenstaand artikel bevat een aantal fouten:
 -Bouwjaar is 1879
 -Adviseur is Stef Tuinstra
 -Restaurateur is Orgelmakerij Mense Ruiter uit Zuidwolde

Dispositie:
Bourdon 16' b/d
Prestant 8'
Salicionaal 8'
Holpijp 8'
Viola da Gamba 8'
Octaaf 4'
Spitsfluit 4'
Quintfluit 3'
Octaaf 2'
Trompet 8' b/d

Bronvermelding:

  1. Tijdschrift: Het Orgel 1970/04 blz 107
  2. Brochure: Groninger Orgelagenda 2011
  3. Boek: Het Nederlandse historische orgel 1878-1886 blz. 91-92
  4. Brochure: Groninger Orgelagenda 2011 Orgelrestauraties in 2012
  5. Brochure: Groninger Orgelagenda 2013 Orgelrestauraties in 2013-2014 door Stef Tuinsta
  6. www: http://reliwiki.nl/index.php?title=Nieuw-Buinen,_Kerklaan_1_-_PKN_Nieuw-Buinen
  7. Archief Lambert Erné, Universiteit Utrecht
  8. Boek: Nieuwe Drentse Volksalmanak 1982 blz. 161
  9. Mense Ruiter oude archief
  10. Drents Archief: 0913 Archief van de afdeling Monumentenzorg van de provincie Drenthe 978 Nieuw Buinen, NH kerk; 1971-1980
  11. Drents Archief: 0446 Provinciaal College van Toezicht Hervormde Gemeenten 82 1878