Pesse, Gereformeerde kerk

In 1943 wordt een eenklaviers orgel geplaatst dat afkomstig zou zijn uit Zwolle. In 1961 wordt het gerestaureerd door Reil en in 1977 wordt het orgel gewijzigd en uitgebreid door orgelmaker Vierdag; daarbij krijgt het ook een nieuwe orgelkas. In 1999 voert orgelmaker Sicco Steendam groot onderhoud uit.

Opnamen Geert Jan Pottjewijd 7 juli 2017
 - J.S. Bach (1685-1750): Fuga in G BWV 576
Registratie: Prestant 8', Roerfluit 8', Octaaf 4', Mixtuur. Pedaal: Subbas 16' en gekoppeld aan Manuaal.
 - Hans Friedrich Micheelsen: Preludium-in-F Registratie: Prestant 8'.
 - Hans Friedrich Micheelsen: Preludium-in-d Registratie: Roerfluit 8'.
 - Leopold Mozart: Weinmonat-Menuetto Registratie: Fluit 4' en tremulant.
 - Johann Pachelbel: Magnificat fuga I 4 Registratie: Prestant 8', Octaaf 4'.
 - Johann Pachelbel: Magnificat fuga I 10 Registratie: Roerfluit 8', Fluit 4', Fluitje 2'.

1936
In Hoogeveen worden plannen gemaakt om in Pesse een Gereformeerde Kerk te stichten. Zie Nieuwe Utrechtsche courant (09-11-1936).

1941
De kerkelijke gemeente van Pesse wordt zelfstandig. Het kerkgebouw is nu ruim drie jaar oud. Zie Christelijk sociaal dagblad voor Nederland De Amsterdammer (19-05-1941), Nieuwe provinciale Groninger courant (20-05-1941).

1943

Er wordt een mechanisch eenklaviers orgel geplaatst dat afkomstig zou zijn uit Zwolle. Het betreft vermoedelijk een orgel uit het gebouw Elim, waar een nieuw orgel is geïnstalleerd. Zie Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant (05-04-1943) voor een bericht over de ingebruikname van het nieuwe orgel voor gebouw Elim in Zwolle
Oorspronkelijke dispositie:
Manuaal: Geigen Principal 8', Salicional 8', Lieblich Gedackt 8', Flaut Dolce 4', Waldflote 2', Tremulant

1951
Op 28 augustus meldt J. Dost uit Pesse aan orgelmaker Reil dat er enkele jaren geleden in de kerk een orgel uit Zwolle is geplaatst. Het orgel heeft een windmotor van 125 volt, waardoor er in Pesse een transformator nodig is voor de omzetting naar 125 volt. Dit levert tot nu toe veel problemen op. Kan de motor worden ingewisseld voor een exemplaar van 220 volt?
Op 3 september beantwoordt Reil de brief van 28 augustus en noemt drie mogelijkheden. Hij vraagt de dispositie van het orgel.
Van 5 september dateert een brief van J. Dost aan Reil met de vraag naar de mogelijkheden van een windmotor op krachtstroom vanwege de vaak te lage spanning in Pesse.
Op 10 september volgt een brief van Reil met nadere details.
Op 5 oktober vraagt J. Dost Reil om offerte uit te brengen voor de aanschaf van een windmotor.
Op 10 oktober meldt Reil dat hij een windmotor van Nederlands fabricaat heeft gevonden voor f 108,-.
Op 12 oktober schrijft J. Dost aan Reil dat de windmotor toegestuurd kan worden. Kosten f 198,-.
Op 15 oktober antwoordt Reil dat hij de windmotor bij de fabriek besteld heeft en deze zal doorsturen naar Pesse zodra hij binnen is.
Op 5 december schrijft J. Dost aan Reil dat de windmotor is geplaatst, maar nog niet volledig geruisloos werkt. De aanleg van een stroomaansluiting door de gemeente heeft lang geduurd. (04)

1960
Op 5 september schrijft Reil een verslag van een bezoek dat hij op 1 september samen met Willem Hendrik Zwart aan de kerk brengt. Het orgel is gebouwd van goed materiaal, maar heeft onderhoud nodig. Eigenlijk zou het moeten worden gedemonteerd en in de werkplaats gerestaureerd. Er zijn echter onvoldoende financiële middelen.

1961
Reil schrijft op 23 oktober dat hij van Willem Hendrik Zwart uit Emmen heeft gehoord dat de plannen voor de onderhoudsbeurt doorgaan. De volgende werkzaamheden zullen worden uitgevoerd:
 - Dichtmaken van de windlade door het aanbrengen van verende ringen tussen de slepen en de stokken.
 - Een herintonatie.
 - Afregelen van de manuaalmechaniek en het gedeeltelijk vernieuwen van de pedaalmechaniek.
De werkzaamheden worden in november voor f 1065,- uitgevoerd.

1962
Op 17 januari stelt de heer Leistra een aantal vragen: is het mogelijk om een onderhoudscontract te sluiten en zijn er mogelijkheden de lucht voor het orgel vanuit de kerk aan te zuigen?
Op 30 januari antwoordt Reil dat dit goed mogelijk is. Ook beschrijft hij hoe een motorkist gemaakt moet worden en wat de beste manier is om lucht aan te zuigen. Ook raadt hij een jaarlijkse stembeurt aan als er niet meer wordt gestookt. (04)

1977
Vierdag voert een verbouwing uit. Het orgel krijgt een nieuwe kas met een nieuwe Prestant 8' in het front, een nieuwe Mixtuur III en een nieuwe Subbas 16'.


Foto: Geert Jan Pottjewijd. Klik op de foto voor een vergroting.

1999
Groot onderhoud door Sicco Steendam.
De slepen worden afgeregeld en het pedaalklavier krijgt nieuw vilt.
Volgens Steendam is het klein octaaf van de Holpijp 8' uit de achttiende eeuw. (05)

Dispositie: (05)

Manuaal   Pedaal  
Prestant 8' Vierdag Subbas 16' Vierdag
Holpijp 8' Klein octaaf achttiende eeuw. Waarschijnlijk uit een Bourdon 16'    
Octaaf 4' Vierdag    
Fluit 4' oud    
Fluit 2' oud    
Mixtuur III Vierdag    


Foto: Geert Jan Pottjewijd. Klik op de foto voor een vergroting.

Bronvermeldingen:


  1. E-mail van Jaap Brouwer 29-12-2002
  2. www: https://vierdag.net/noordnederland/pesse.html (07-02-2025).
  3. www: https://reliwiki.nl/index.php/Pesse,_Hoogeveenseweg_22_-_Ontmoetingskerk (07-02-2025).
  4. Archief Reil.
  5. Telefonisch overleg met Jaap Brouwer en Sicco Steendam.
 
Foto: Geert Jan Pottjewijd. De 4 grootste pijpen van de Bourdon 16' staan achter het orgel

 




Links: ansichtkaart. Rechts: foto Geert Jan Pottjewijd.