Tiendeveen, huisorgel fam. Steenbergen

Dit orgel werd oorspronkelijk gemaakt voor Robert Wernig in Oostenrijk

1992
: Op 7 januari vraagt Robert Wernig uit Stadelbach bij Villach in Oostenrijk aan Reil of het mogelijk is voor hem een huisorgel te bouwen.
Hij professor aan het conservatorium van Klagenfurt.
Hij wil een orgel met 2 manualen en vrij pedaal met 7 registers.
Hij stelt de volgende dispositie voor:
Manuaal I: Gedackt 8', Prinzipal 2'
Manuaal II: Quintadena 8', Rohrflöte 4', Rauschzimbel 1'
Pedaal: Subbas 16', Choralbass 4'
Het orgel moet worden geplaatst in een ruimte met een hoogte van 2,60 meter en een oppervlake van 23 m2
Graag wil hij een offerte met alternatieven zoals een tongwerk op het pedaal, tongwerk op manuaal II en ideeën over de klankkroon van een huisorgel.
Op 27 januari komt het antwoord van Reil met onderstaande dispositie:
Manuaal I: Gedackt 8', Flöte 4', Octav 2'
Manuaal II: Quintadena 8', Flöte 4 (tr.)', Vox Humana 8'
Pedaal: Sordun 16', Holz Gedackt 4'
Reil verwijst voor referenties naar eigenaren van Reil-huisorgels in de "buurt" in Altfrauenhofen, Weilheim en Regensburg.
Op 6 februari een antwoord van Robert Wernig. Hij dankt voor de offerte en de referenties. Er blijkt ook een Reil-huisorgel in het conservatorium van Graz aanwezig te zijn, dat daar via via is gekomen. Wernig is, ondanks de niet gestemde tongwerken enthousiast over het orgel in Graz.
Hij vraagt of Reil binnenkort in de buurt is om te overleggen.
Op 14 februari antwoordt Reil. Zij weten inderdaad dat hun orgel via Linz in Graz is terecht gekomen. Ze kunnen er echter weinig over zeggen omdat ze niet waren betrokken bij de opbouw van het orgel in Graz. Het is inderdaad relatief duur om en volledig orgel te bouwen en maar 2-3 stemmen te plaatsen. Een aangehangen pedaal zou een grote besparing opleveren. Voor een veel kleiner huisorgel heeft Reil op dit moment geen concept. Een Subbas 16' past niet in het bestaande ontwerp. Reil is tussen 6 en 12 maart in Oostenrijk.
Op 25 februari weer een brief van Robert Wernig. Hij wil graag een gesprek met Reil hebben om de ideeën verder uit te werken.
Op 27 maart doet Wernig verslag van het verslag dat hij begin maart in Oostenrijk had met Albert Reil. Hij besluit het orgel bij Reil te bestellen. Levering eind 1993 of begin 1994. Na een bevestiging door Reil zullen de laatste details worden afgesproken.
Op 1 april bevestigt Wernig de bouw van een huisorgel met 12 registers.
Het contract dateert van 8 april.
Op 14 april bedankt Wernig voor het toesturen van het koopcontract.


1993: Op 8 februari stuurt Wernig de laatste details naar Reil, omdat de bouw binnenkort begint.
 - Levering in november en misschien al in september
 - Wat zijn de kosten om de manualen door te laten lopen tot g'''. Wernig vindt dit niet persé noodzakelijk
 - Er wordt gekozen voor snijwerk in plaats van zaagwerk aan de bovenzijde van de pijpvelden. Wat is de meerprijs voor snijwerk aan de onderkant van de pijpvelden?
 - Het orgel krijgt een Neidhardt I stemming.
 - Hij twijfelt nog in welke kamer het orgel moet worden geplaatst. Wat zijn de mogelijkheden de windmorit links of rechts te plaatsen of achter het orgel als die een hek wordt geplaatst? Moet het windkanaal een minimum lengte hebben? Kan het orgel in een nis worden geplaatst?
 - Wat zijn de mogelijkheden om BTW te besparen of terug te krijgen. Hij zal contact opnemen met  het Klooster in Schlägl, waar ook een Reil-orgel staat.
 _ Het zou mooi zijn om nog een keer in Oostenrijk alle details door te nemen.
Op 17 februari een antwoordbrief van Reil. Reil zal doorgeven wanneer hij weer in Oostenrijk is. De bouw van het orgel is al begonnen. Uitbreiding van de manualen naar g''' is niet meer mogelijk. De meerprijs voor snijwerk boven is 2175,- en onder 1810,- Neidhardt is akkoord. Alle drie locaties voor de windmotor zijn mogelijk. Bij een krappe nis wordt de klank van het orgel kleiner en boventoonrijker. Overleg met Schlägl is prima. Bezoeken van de werkplaats is geen probleem. Binnen twee maanden is Reil weer in Oostenrijk.
Op 28 mei bericht Reil dat er is begonnen met de voorintonatie en dat de 2e termijn betaald kan worden. Misschien wordt het orgel in juli afgeleverd. Als dit niet lukt, dan wordt het augustus. Telefonisch is afgesproken dat de windmotor aan de linkerkant wordt geplaatst. Een bezoek aan Oostenrijk is helaad niet mogelijk vanwege drukke werkzaamheden.
In een brief van 6 juni zegt Wernig dat snijwerk en stemming OK is. Voor de plaatsing van de windmotor links maakt hij nog een schetsje. Hij wil graag nog de werkplaats bezoeken.
Op 7 juni meldt Reil dat het orgel van 5-7 juli wordt geplaatst.
Op 10 juni schrijft Wernig dat hij de openstaande vragen zo spoedig mogelijk zal beantwoorden. Hij komt op 14 juni naar Heerde en heeft dan een paar uur tijd om te overleggen.
Op 30 juni schrijft Wernig dat hij dank voor de hulp van Reil bij het afwikkelen van de grensovergang. Zijn huis is lastig te vinden. In de brief een schetsje en uitleg.

1994: Op 14 april Wernig hoort van de predikant van Villach dat een of beide broers Reil in Villach zijn voor de opbouw van het orgel in de evangelische Kirche. Hij zou ze graag ontmoeten in Stadelbach of in Villach. Hij is zeer gelukkig met het orgel.
Reil meldt op 15 april per fax dat ze eind april en begin mei in Villach zijn. Ze zijn blij dat het huisorgel zeer goed voldoet.

1995: Wernig schrijft op 20 september dat een servicebeurt op dit moment niet nodig is. Hij heeft weinig tijd om e spelen en het orgel wordt dan ook weinig gebruikt.

2001: Reil schrijft op 15 maart dat ze binnenkort weer in Oostenrijk zijn voor een onderhoudsreis. Het laatste onderhoud van het orgel was in 1997.

2008: Als antwoord op een brief van Reil antwoordt Wernig op 31 maart dat een stembeurt akkoord is.

2012: Wernig besluit zijn huisorgel te verkopen. Hij wil zijn huis verbouwen of misschien afreizen naar Taiwan. Hij vraagt Reil op 12 september naar mogelijke kopers. Op 13 november schrijft Reil dat hij 21 november in Villach is en Wernig in Stadelbach kan bezoeken om het orgel te bekijken.

2013: De familie Steenbergen meldt zich op 30 december bij Reil als mogelijke koper. Graag willen ze adressen van bezitters van een soortgelijk orgel om het eens te bespelen. In maart wordt het orgel gekocht. Het transport kost nog eneige hoofdbrekens, omdat het orgel op de 1e verdieping staat en alleen via het balkon uit het huis kan worden gehaald.

2014: Het orgel werd in gebruik genomen met een open dag.
Reil voerde bij de overplaatsing de volgende werkzaamheden uit. Zie contract.
 - Herstel kas, waar nodig
 - Nazien klavieren en speel- en registermechaniek
 - Opnieuw invoeren pedaalklavier
 - Schoonmaak orgel
 - Aanbrengen Liegelind viltringen
 - Dempingsmateriaal motorkist
 - Wijzigen Trompet 2' naar een Trompet 4'

Dispositie:
Manuaal I (C – F3) Manuaal II (C-F3) Pedaal (C-F1)
Prestant 8’ disc. Quintadeen 8’ bas/disc. Sordun 16’
Holpijp 8’ bas/disc. Fluit 4’ Gedekt 8’
Fluit 4’ Fluit 2’ Trompet 4’ ( oorspronkelijk Trompet 2’)
Octaaf 2’ Cornet II
  Vox Humana 8’ bas/disc.  

Schuifkoppel (Man. I – Man II)
Pedaalkoppel I en II
Tremulant (01)


Foto (01) Klik op de foto voor een vergroting

Noten:

  1. E-mail Thea Steenbergen d.d. 26 juli 2021
  2. Archief Reil