Wapserveen, Hervormde kerk

Informatie over de kerk

Geluidsopnamen Geert Jan Pottjewijd d.d. 28 juli 2021

 - J.S. Bach (1685-1750): Fuga in G BWV 576 Registratie: Holpijp 8', Octaaf 4', Octaaf 2', Mixtuur
 - Toon Hagen (1959): Psalm 24 Registratie: Voorspel: Holpijp 8' Zetting 1: + Octaaf 4', Zetting 2: + Octaaf 2', Zetting 3: + Mixtuur
 - John Travers (1703-1758): Cornet Voluntary Registratie: Holpijp 8', Octaaf 4', Sesquialter
Geluidsopnamen Harro Kraal d.d. 28 juli 2021
 - J.S. Bach Praeludium XV Wohltemperierte Klavier Teil II van Bach BWV 884 Registratie: Fluit 4'

1907: Advertentie uit "Het Orgel" 1907 maart. Ook uit het bericht uit de Meppeler Courant van 1910-11-16 blijkt dat er voor 1910 al een orgel is de kerk aanwezig was. Vermoedelijk een harmonium?

Provinciale Drentsche en Asser courant 23-02-1907, "Het Orgel" 1907 maart

1910: H. van der Molen uit Steenwijk levert een orgel. Dit orgel stond op een balkon. Dit is te lezen in het artikel dat de bouw van het nieuwe orgel behandelt. Het oude balkon werd afgebroken.


Foto van het Van der Molen-orgel vanaf http://kerk-wapserveen.nl/ (28-07-2021)



"Het Orgel" 1910 juli, "Het Orgel" 1910 november



Meppeler Courant 1910-04-13, Provinciale Drentsche en Asser courant 12-04-1910, 06-06-1910


Meppeler Courant 1910-06-08, 1910-11-05


Meppeler Courant 1910-11-16


Provinciale Drentsche en Asser courant 29-12-1958, 17-01-1959

1961: Op 15 maart vraagt de kerkenraad advies aan de Hervormde Orgel Commissie (HOC) om het huidige orgel te vervangen door een nieuw instrument. Het oude is versleten en door houtworm aangetast. Opmerkingen in de brief

Op 24 maart antwoord van de HOC. Dhr. C. Edskes zal langs komen en een advies uitbrengen. Dit advies kost f 60,-
Op 29 maart stuurt de kerken raad een verduidelijking van hun vraag. De kerk wordt gerestaureerd en men wil graag dat het orgelbalkon verdwijnt. Dit moet echter nog worden overlegd. Er is dus een orgel nodig dat op de begane grond kan worden geplaatst. Ook zal de huidge verwarmngsinstallatie worden vervangen. Van het orgel is een gedetailleerd rapport beschikbaar. Het is dus niet nodig dat een adviseur de HOC de kerk bezoekt. Men heeft al de orgelmaker G.A.C. de Graaf op het oog en ook heeft men reeds een dispositie afgesproken:
Manuaal: Holpijp 8', Prestant 4', Roerfluit 4', Octaaf 2', Sesquilater II discant, Mixtuur III
Pedaal: Aangehangen
De windmotro kan worden hergebruikt. Na inlevering van het oude pijpwerk zou het orgel f 8.500,- moeten kosten. Men wil alleen advies over deze aanschaf en verder geen extra kosten maken.
Op 21 juni schrijft de HOC dat zij niet beried zijn alleen "op papier" te adviseren. Voor een goed advies dient de kerkruimte bezocht te worden. Ook is de orgelmaker De Graaf bij de HOC te weinig bekend om een oordeel over deze orgelmaker te kunnen hebben. Ook kent de HOC het bestaande orgel niet. Misschien het een orgel met monumentale waarde kunnen betreffen. Voor de bouw van een orgel is toestemming nodig van de kerkvoogdijkamer en een advies van de HOC.
Op 1 augustus reageert de kerkenraad op de brief van de HOC. De kerkenraad heeft geen bezwaar omtrent het bezoek van de orgeladviseur omdat het gaat om de kerkruimte in combinatie met het geplande orgel. Er is al eerder bericht naar de HOC dat het huidge orgel geen monumentale waarde heeft.
Op 19 oktober doet G.A.C. de Graaf verslag van een ontmoeting die hij zou hebben met Erné en Hülsmann van de HOC. Er zou een orgel in Hilversum bezocht worden. Dit gesprek ging mis, omdat De Graaf problemen had met zijn auto. Ook had hij liever dat zijn nieuwste orgel in Ter Aar bezocht zou worden. Hij geeft de dispositie door van het oude orgel in Wapserveen.
Violon 16' discant
Prestant 8' Groot octaaf comb. met Holpijp 8' Front zink 21 tinnen pijpen op lade
Holpijp 8' 12 pijpen eiken, 12 pijpen vuren, 30 pijpen tin
Octaaf 4' 2 pijpen in het front, 10 pijpen conisch van hout, 42 pijpen tin
Open fluit 4' 6 pijpen gedekt
Woudfluit 4' van c. (?)
Octaaf 2'
Sleeplade. Goede schepbalg. Waarde f 2.000 (02)

Op 15 december schrijft de HOC aan de kerkvoogdijkamer van Drenthe over de mislukte afspraak met De Graaf. De HOC heeft al wel een bezoek aan de werkplaats kunnen brengen en probeert binnenkort het orgel in Ter Aar te bezoeken.

1962: De HOC biedt per brief (16 januari) zijn excuses aan voor de trage gang van zaken en betreurt het dat men het werk van deze orgelmaker niet heeft kunnen beoordelen. De HOC gaat akkoord met een orgel op de begane grond en acht de het orgel voldoende voor een kerk van deze grootte. Een afschrift gaat naar de kerkvoogdijkamer van Drenthe. (02)

1963: Bouw van een nieuw orgel door G.A.C. de Graaf uit Amsterdam.


Foto (01)

De 2 luiken zijn geschilderd door Frans van de Veen, indertijd kunstschilder te Havelte. Op het linkerluik is de verwoesting van Sodom geschilderd met in het midden de vrouw van Lot, die in een zoutpilaar veranderde, omdat ze achterom keek; drie zonnen aan de bovenkant en onderaan Lot met zijn twee dochtertjes die op weg zijn naar de stad Zoar. Op het rechterluik aan de bovenkant het Nieuwe Jeruzalem, links drie vrouwenfiguren met het gezicht naar boven en rechtsonder een figuur die omkijkt.


Friese koerier : onafhankelijk dagblad voor Friesland en aangrenzende gebieden 09-11-1962


Meppeler Courant 1963-08-09. Klik op de afbeelding voor een vergroting


Meppeler Courant 1963-08-21 Discussie-over-orgels tussen H. Smit en de schrijver van het artikel Koen Greven van 1963-08-09 (Zie hierboven) Klik op de afbeelding voor een vergroting


Foto http://www.kerkeninbeeld.nl

Dispositie:

Manuaal  
Holpijp 8' (b/d)
Prestant 4' (b/d)
Roerfluit 4' (b/d)
Octaaf 2' (b/d)
Mixtuur III (bas)
Sexquialter II (discant)

Onbekend tijdstip: De oorspronkelijke luiken zijn vervangen door twee nieuwe exemplaren


Foto Geert Jan Pottjewijd d.d. 28-07-2021 (klik op de afbeeldingen voor een vergroting)

2008: Er wordt begonnen met het inzamelen van gelden voor het restaureren van kerk en orgel


Meppeler Courant 2008-06-18

2015: Het orgel is gerestaureerd door Mense Ruiter. Het pijpwerk wordt uitgenomen en door vrijwilligers schoon gemaakt.
De windlade is gerestaureerd in de werkplaats te Zuidwolde. De winddruk is iets verhoogd en het pijpwerk is opnieuw geďntoneerd en gestemd.
De Mixtuur is teruggebracht van 3 sterk naar 2 sterk. (03)
Het orgel staat nu linksachter in de kerk. De luiken zijn opgeslagen op het orgelbalkon.


Foto Geert Jan Pottjewijd d.d. 28-07-2021 (Klik op de foto voor een vergroting)

Bronvermelding:

  1. www: http://reliwiki.nl/index.php?title=Wapserveen,_Oosteinde_29_-_Hervormde_Kerk
  2. Archief Lambert Erné Unversiteit Utrecht
  3. Blad met gegevens over de laatste restauratie van de begeleider vanuit de kerk Antoon Vermeulen.