Vledder Hervormde kerk

Informatie over de kerk

Discografie

1914: De kerk krijgt voor het eerst een orgel. De bouwer is H. van der Molen uit Steenwijk. Het instrument kostte f 415,- Ingebruikname op 5 juli 1914, waar ds. Hugenholtz een leerrede hield over psalm 103:1.


Foto hierboven verkregen via Victor Timmer. Deze is afkomstig van nazaten van H.J. van der Molen (Deze orgelkas staat nu bij Sicco Steendam te koop). De afbeelding toont de situatie voor de ombouw door Reil, dus nog met onderkas en klavier aan de voorzijde. De personen zijn stemmer Teke van der Molen (zoon van H.J. van der Molen) en een leerlinge (voor het vasthouden van de toetsen). (01)


1931: Van de Nieuwe Oosterkerk aan de Goudseweg (niet meer bestaand) te Rotterdam wordt voor f 1950,- een orgel aangekocht. Het orgel is gebouwd door J.J. van den Bijlaard in 1905. De orgelmaker neemt het binnenwerk van het oude orgel in voor f 500,-. Voor de geschiedenis van het instument in Rotterdam zie bijlage.


Foto http://www.kerkeninbeeld.nl


Meppeler Courant 1931-06-12, 1931-07-24 en 1931-07-31

1953: orgeladvies van de Orgelbouw Commissie van de Hervomde kerk

Bijlagen van de Handelingen der Generale Synode der Nederlandsche Hervormde Kerk ten jare 1956

1954: J. Reil verplaatst het orgel naar een ballustrade tegen de torenwand en brengt een aantal wijzigingen aan.


Foto http://www.kerkeninbeeld.nl

De dispositie is na deze werkzaamheden als volgt:
Manuaal C-f'''  
Bourdon 16'  
Prestant 8'  
Holpijp 8'  
Gamba 8'  
Octaaf 4'  
Fluit 4'  
Superoctaaf 2'  
Cornet I-II-III Doorlopend
Samenstelling: C: 2, c: 2 2/3 2, c': 2 2/3 2 1 3/5
Trompet 8'  
Pedaal C-d'  
Gedekte Subbas 16' Transmissie van de Bourdon van het Hoofdwerk


Foto Beeldbank Drents Archief

1966: De Orgelbouwadviescommissie van de Hervormde kerk brengt een voorlopig advies uit. Het advies is gedateerd op 15 maart 1966. De staat wordt beoordeeld als deplorabel. ER wordt verwezen aan ee rapport van dezelfde commissie van 4 december 1953 met een soortgelijke conclusie. Hierna volgen enkele bladen met handgeschreven aantekeningen. Niet geheel duidelijk is wie deze heeft geschreven. (Blz. 01, 02 en 01) Ze maken echter deel uit als bijlage van het rapport van Stef Tuinstra en zitten direct achter het adveis van 1966 en horen er vermoedelijk bij.(12)

1976: Het binnenwerk van het van den Bijlaardt orgel wordt afgebroken door amateurs, waarbij veel origineel materiaal verloren gaat. De metalen pijpen worden opgeslagen op de zolder van de pastorie. De meeste houten onderdelen van het orgel zijn verbrand wegens houtworm. Na verkoop van de pastorie werd het resterende opijpwerk overgebracht naar naar de zolder van het oude politiebureau naast de kerk.


Foto herkomst onbekend



1976-1984: Tussen 1976 en 1984 werd een electronisch orgel gebruikt. (03)

1984: Via bemiddeling van Tjeerd van der Ploeg wordt een Standaart-orgel aangekocht dat afkomstig is uit de Gereformeerde kerk in het Friese Schraard. Deze kerk werd gesloten (1 juli 1972 (04)) en het orgel moest worden verkocht. Het Standaart-orgel werd ca. 1975/76 gekocht door de vader van Tjeerd van der Ploeg. Het stond tot 1983 in het huis van vader van der Ploeg. Toen zij verhuisden werd het orgel verkocht aan de Hervormde Kerk te Vledder.
Dit binnenwerk wordt geplaatst in de van den Bijlaart orgelkas.
Dispositie uit de herinnering van Tjeerd van der Ploeg:
Bourdon 16' discant
Prestant 8' vanaf klein f
Roerfluit 8'
Gamba 8 (onderste octaaf gecombineerd met Roerfluit)
Octaaf 4'
Nasard 3' vanaf klein f
Woudfluit 2'
Mixtuur 4 st

Manuaal C - f3
Pedaal aangehangen C- d (03)

1994: Reparatie door Reil


1995: In juli 1995 schrijft Stef Tuinstra een rapport over de orgelsituatie. (Blz. 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11 en 12). In het rapport wordt het voormalige van den Bijlaart orgel en het huidige Stanbdaart-orgel in de kas van va den Bijlaart beschreven. Beide instrumenten bieden weinig mogelijkheden tot hergebruik vanwege kwaliteit (Standaart) en slechte staat en incompleetjeird (van den Bijlaart).
De volgende opties worden besproeken:
 - Aanschaf van een electronisch orgel
 - Aanschaf van een positief
 - Restauratie van het Standaart-orgel in de van den Bijlaart kas
 - Plaatsing van een tweedehands-orgel in de kas van van den Bijlaart\
 - Reconstructie van het van den Bijlaart-orgel
 - Nieuwbouw
 - Aanschaf van een historisch instrument
Op 10 oktober 1995 schrijft Reil, na een bezoek aan het orgel op 5 oktober, dat het orgel weer bespeelbaar gemaakt kan worden, maar dat alleen zin heeft bij goed onderhoud en geen definitieve oplossing biedt. Voorgesteld wordt de Speling in de klaviatuur te verbeteren en de baskant van de Prestant 8' uit het front weer sprekend te maken. Op 15 december volgt er een prijsopgave van het aansluiten van de frontpijpen van de Prestant 8' en een mogelijk tremulant. Handmatig wordt nog toegevoegd het bijregelen van de klaviatuur. Dit laatste wordt vermoedelijk uitgevoerd op 22 december. (12)

199?: Het orgel is onbespeelbaar geworden. Er wordt uitgeweken naar een elektronisch orgel.

1997: Op 28 juli schrijft de Orgelcommissie van Vedder een brief aan Reil om uit te zien naar een mogelijk te plaatsen historisch orgel. Op 9 september (blz. 01, 02) biedt Reil de mogelijkheid om het van Rossum-orgel van 1864 uit Abcoude te plaatsen. Het orgel met Hoofdwerk en Nevenwerk kan na restauratie geplaatst worden. De kas moet worden gereconstrueerd. Op 4 november volgt er een offerte (blz. 0102, 03, 04 en 05) met 2 mogelijkheden: plaatsing van het historisch van Rossum-orgel en nieuwbouw van een nieuw 2 klaviers instrument. Beide voorstellen werden niet uitgevoerd vanwege het beperkte budget van de Orgelcommissie. Zie brief van de Orgelcommissie d.d. 5 januari 1998 (12)

1999: Nieuw orgel door BAG-orgelmakers uit Enschede. Adviseur is Stef Tuinstra namens de Hervormde orgel Commissie. De ingebruikname was op 19 maart 1999. BAG neemt de oude kas in en slaat hem op.


Foto Geert Jan Pottjewijd

Dispositie:
Manuaal   Pedaal  
Bourdon 16' Bourdon 16' (transm.)
Prestant (vanaf c, dubbelkorig) 8'    
Roerfluit 8'    
Octaaf 4'    
Fluit 4'    
Nasard 3'    
Octaaf 2'    
Woudfluit 2'    
Cornet IV disc.    
Mixtuur III-V b/d    
Trompet 8'    
Tremulant      


Reformatorisch Dagblad, 12 maart 1999, p. 21.


2001: Bespreking CD Giijs van Schoonhoven

Reformatorisch Dagblad, 3 december 2001, p. 15.


De Waarheidsvriend, 20 december 2001, pp. 20 - 23.

2012: De kas van het van het oude van den Bijlaart orgel (opgeslagen bij BAG) is hergebruikt bij de bouw van een orgel in de Hersteld Hervormde Gemeente van het Utrechtse Elst. Het orgel wordt gemaakt door Gijs de Kruif uit Amerongen met hulp van vrijwilligers en met gebruikmaking van materiaal van diverse herkomst. (02)
Zie ook een bericht d.d. 14 november 2012 door RTV Drenthe: http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/68788/Onderdeel-kerkorgel-Vledder-verhuist-naar-Elst


Reformatorisch Dagblad, 13 november 2012, p. 2

2015: De zware speelaard van het orgel wordt door Flentrop verbeterd. Adviseur is Theo Jellema.


Meppeler Courant 2015-03-11 Klik op de afbeelding voor een vergroting

Bronvermelding:

  1. E-Mail d.d. 11-3-2010 van Victor Timmer
  2. http://www.orgelnieuws.n d.d 20-11-2012. Victor Timmer maakte mij er op attent.
  3. E-Mail van Tjeerd van der Ploeg d.d. 26-10-2013
  4. Zie: http://www.andrebuwalda.nl/gereformeerde_kerk_te_schraard.htm (geraadpleegd op 26 oktober 2013)
  5. Het Orgel 1905/09 door H.E. Krijgsman
  6. Het Orgel 1914
  7. Gereformeerde kerkbode van Rotterdam 09-05-1931
  8. De Rotterdammer 23-01-1932
  9. Daar kerkte Rotterdam: kerken, die in Rotterdam verwoest werden, en hun interieur, Leiden: Stichting Orgelcentrum, 1965 door Jan van Bommel Jzn
  10. Vledder, Hervormde kerk blz. 115-116
  11. Correspondentie met Pieter van Herwaarden, Peter Dillingh en Roelof Kok, BAG orgelmakers en W.D. van der Kleij
  12. Archief Reil
 

Van den Bijlaardt-materiaal: Het oude front is door BAG ingenomen en zal te zijner tijd weer worden hergebruikt. Van het binnenwerk van het van den Bijlaardt-orgel is zo goed als niets bewaard gebleven. Het nog bewaarde pijpwerk is grotendeels van een inferieure kwaliteit en kan tot nu toe niet aan van den Bijlaardt worden toegeschreven. Het pijpwerk werd onderzocht door Stef Tuinstra. De trompet zou van Franse makelij kunnen zijn en is verkocht aan Mense Ruiter orgelmakers.
Standaart-materiaal: Het Standaart-materiaal was van zeer slechte kwaliteit en is bij de bouw van het nieuwe orgel vernietigd.

Bijlage:
Nadat het instrument was geplaatst, werd het op donderdag 24 augustus 1905 in gebruik genomen, waarbij het door drie organisten werd bespeeld. In het september-nummer van "Het Orgel" uit 1905 schreef de organist H. E. Krijgsman over dit orgel o.a. het volgende: "Zeker mag een woord van lof niet ontbreken voor den bekwamen orgelmaker, die dit prachtige instrument heeft geleverd". Het orgel is gebouwd in een ruime kast en stond op een apart balkon boven de orgelgalerij. Het front bestond uit een kleine middentoren en twee grote zijtorens met twee rechte tussenvelden. Hierin stonden 31 pijpen, waarvan 24 sprekende pijpen van de Prestant 8 voet. De torens en de tussenvelden waren bovenaan door zware geprofileerde lijsten afgesloten. Onder de torens waren halfronde consoles aangebracht. De middentoren was bekroond door een trompetspelende engel op een aardbol, terwijl aan weerszijden muziekinstrumenten, zoals psalters en fluiten, ter versiering waren aangebracht. Het orgel was gebouwd volgens een mechanisch-pneumatisch kleppensysteem.

Dispositie:
Manuaal C-f'''  
Bourdon 16'  
Prestant 8'  
Holpijp 8'  
Gamba 8' vanaf e, het groot octaaf is gecombineerd met de Holpijp
Voix celeste 8' vanaf fis
Octaaf 4'  
Fluit 4'  
Cornet I-II-III Doorlopend
Trompet 8'  
Pedaal C-d'  
Gedekte Subbas 16' Transmissie van de Bourdon van het Hoofdwerk

Nevenregisters in de vorm van 3 treden boven het pedaal
Koppel Pedaal - Hoofdwerk
Mezzoforte-trede (combinatie van de Bourdon, Prestant, Holpijp en Gamba)
Fortissimo-trede (combinatie van alle registers behalve de trompet)