Zuidwolde, Hervormde Kerk

In 1902 bouwt orgelmaker Klaas Doornbos een eenklaviers mechanisch kegelladenorgel met elf registers. De financiering komt tot stand dankzij een schenking van f 2.000,- door de heer en mevrouw Brouwer, aangevuld met een bijdrage van Femmigje Bloemberg voor de bouw van het orgelbalkon. In 1947 voert Reil een restauratie uit en vervangt daarbij de oorspronkelijke Saxophoon door een Mixtuur en de Trompet door een nieuw exemplaar. Tevens wordt een nieuw pedaalklavier met 27 tonen aangebracht. In 1949 krijgt het pedaal een transmissie van de Bourdon 16' van het manuaal en wordt de registertractuur pneumatisch gemaakt. In 1972 bouwen Hendriksen & Reitsma het orgel om tot een mechanisch tweeklaviers instrument, waarbij een deel van het historische pijpwerk behouden blijft en de bestaande kas wordt gehandhaafd. In 2004 voert Hendriksen & Reitsma groot onderhoud uit, waarbij onder meer de orgelkas wordt gerestaureerd en enkele registers worden gewijzigd. In 2015 breidt dezelfde firma het orgel verder uit met nieuwe registers op het Nevenwerk en een zelfstandig pedaal in een aparte kas.

Informatie over de kerk.

Opnamen Geert Jan Pottjewijd 26 augustus 2021
 - Johann Sebastian Bach (1685-1750): Fuga in G BWV 576 Registratie: Bourdon 16' Prestant 8', Roerfluit 8', Octaaf 4', Quint 2 2/3', Octaaf 2', Mixtuur
 - Hendrik Andriessen (1892-1981): Thema met variaties

1829
Onderwijzer G.H. Steen wordt gepensioneerd. B&W van Zuidwolde roepen sollicitanten op. Ook de functie van koster en voorzanger is vrijgekomen. Zie Drentsche courant (17-11-1829).

1860
W.L. Veenekamp uit Rolde wordt hoofdonderwijzer, koster en voorzanger. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (02-08-1860).
Bij de aanstelling van de nieuwe koster/voorzanger wordt meteen een instructie geschreven. (07)

1866
Er worden door B&W weer sollicitanten opgeroepen voor hoofdonderwijzer. Zuidwolde wordt in deze tijd ook regelmatig Kerkenbosch genoemd. De post van koster en voorzanger levert f 130,- per jaar op. J. Uilenberg uit Frederiksoord wordt benoemd. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (30-01-1866), (10-05-1866).

1879
Reisherinneringen door H. Boom: '[...] welnu is er te Zuidwolde ook een of zijn er meer, die evenals Lord Northumberland en consorten uren zwemmen kunnen in geld, zonder land te ontdekken - dat ze der kerk een orgel geven. 't Zal zijn een leidsman voor de gemeente, den voorzanger tot hulpe als de baren - wij meenen eigenlijk de noten - boven de ladders stijgen en voor den gever een instrument dat elken Zondag uit vele tongen - hoe menig weldoener vindt geen enkele tong, die hem met eenig welwillend geluid vereert! - hem dank zegt voor zijne attentie aan de kerk bewezen.' Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (01-07-1879).

1901
In de Verslagen van kerkvoogden van 1901 - 1904 (14) en de verslagen van de kerkenraad van 1901-1904 (15) worden plannen gemaakt om een orgel aan te schaffen.
In de kerkenraadsvergadering van 1 mei 1901 wordt de noodzakelijkheid van een orgel besproken. Volgens een geraadpleegde orgelmaker is er 2000 gulden nodig. Voorgesteld wordt om aan de kerkvoogden te vragen of er 2000 gulden geleend kan worden. Dit zal in een gezamenlijke vergadering verder worden besproken. De predikant stelt voor om de voorlezer af te schaffen. Hij kan dit zelf doen. Er komt dan geld vrij voor een organist.
In de gecombineerde vergadering van kerkenraad en kerkvoogden wordt besloten een orgel aan te schaffen. Er zal f 2.000,- van de diaconie worden geleend tegen 1 procent. Daarna deelt dhr. Brouwer in juni mee dat hij en zijn vrouw besloten hebben f  2.000,- te schenken. De gift wordt in grote blijdschap aanvaard. De familie Brouwer krijgt als tegenprestatie een vaste bank in de kerk. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (20-06-1901).
Mej. Femmigje Bloemberg geeft in juli  f 300,- voor het maken van een orgelbalkon. Zie Meppeler Courant (31-07-1901), (17-08-1901).
In een vervolgvergadering met kerkenraad, kerkvoogden en notabelen wordt gemeld dat men in augustus samen met organist Ter Linden uit Elburg het nieuwe orgel in de Hervormde Kerk van Ruinen heeft bezocht. De geraadpleegde orgelmaker heeft daar een orgel gebouwd dat ook hier voldoende zou moeten zijn. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (15-08-1901).
Waarschijnlijk moet het orgel in Zuidwolde iets groter zijn. Het ontbrekende bedrag kan dan van de diaconie worden geleend. Besloten wordt een contract te laten opstellen door Doornbos.
In de kerkvoogdijvergadering van 22 oktober beslissen de kerkvoogden dat het ambt van voorlezer wordt ingetrokken omdat er in de begroting ruimte gemaakt moet worden voor het ambt van organist.
De verhuur van de banken in de kerk brengt f 40,- meer op dan het jaar ervoor. Dit wordt toegeschreven aan de komst van het orgel. Zie Meppeler Courant (1901-11-06).
Kasboek: Er wordt f 15,- uitgegeven aan orgelonderzoek. Waarschijnlijk wordt hier het bezoek aan het nieuwe Doornbos-orgel van Ruinen mee bedoeld. (10)

1902
Doornbos plaatst een eenklaviers mechanisch kegelladenorgel.
Het orgel wordt beschreven in een ongedateerd contract.
In het contract wordt zowel de bouw van het orgel als de galerij gespecificeerd. De galerij dient over de volle breedte van de kerk te worden gebouwd en wordt volledig beschreven inclusief portaal, trap en pilaren. Ook het schilderen wordt omschreven.
Dispositie:
1. Prestant 8 voet fijn gepolijst 75% tin in het front - het gedeelte dat niet in het front staat van gewoon metaal, gedeeltelijk met ... labium
2. Bourdon 16 voet van hout ........
3. Holpijp 8 voet van hout volle toon
4. Gamba 8 voet vanaf klein c van metaal 't onderste octaaf uit de Holpijp
5. Octaaf 4 voet van metaal fluit toon
6. Quint 3 voet van metaal ...
7. Fluit 4 voet 3 1/2 octaaf van metaal .... van hout
8, Octaaf 2 voet van metaal
9. Trompet 8 voet ...............
10. Cornet 5 sterk
11. saxophon 1/1 ....
De windlade wordt gemaakt van eikenhout met een kegellade systeem.
Als opleverdatum wordt 24 december 1901 genoemd.
Betaling van f 400,- bij plaatsing van het mechanische deel, windlade en blaasbalg; f 300,- als het orgel bespeeld kan worden en f 975,- als het orgel geheel klaar is en goedgekeurd; f 100,- na ingebruikname.
Garantie van vijftien jaar. (09)

Op de kerkvoogdijvergadering van 21 februari wordt de overname van het orgel en de bespeling ervan besproken. Besloten wordt dat organist Ter Linden uit Elburg het orgel zal keuren op 11 maart. Op biddag 12 maart zal het orgel in gebruik worden genomen met een orgelconcert. De entree is 15 cent. De eigenaars van gehuurde plaatsen hebben het recht om op hun eigen plaats te zitten. De eerste maand zal dhr. Mulder uit Meppel bij de kerkdiensten het orgel bespelen. De predikant zal de namen van de schenkers van het orgel noemen.
In de kerkenraadsvergadering van maart 1902 wordt geconstateerd dat het orgel zijn voltooiing nadert.
Op de kerkvoogdijvergadering van 11 maart zijn naast de kerkvoogden aanwezig de predikant en dhr. Ter Linden uit Elburg. Dhr. Ter Linden heeft het orgel onderzocht en goedgekeurd. Doornbos moet 5 jaar voor het orgel instaan en het orgel gedurende die periode gratis onderhouden. Na deze periode krijgt hij de laatste 150 gulden. Dhr. Ter Linden raadt aan dat dhr. Uilenberg, om het orgel te kunnen bespelen, eerst meer oefening moet hebben.
Het orgel wordt in gebruik genomen op biddag 12 maart. Twee organisten worden genoemd om het orgel te keuren en in te wijden: dhr. Ter Linden uit Elburg en dhr. Steenhuis uit Groningen. Na stemming wordt Ter Linden gekozen. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (14-03-1902), Nieuwsblad van het Noorden (12-03-1902), (14-03-1902).
Er dient een organist te worden benoemd. In aanmerking komt de huidige koster/voorlezer, maar niet zeker is of hij bekwaam genoeg is. Besloten wordt een examen af te nemen. Voor het orgelspel in de eerste paar weken wordt een organist van elders gezocht. Er wordt eerst in Meppel naar een organist gezocht. Het onderschrift onder het orgel wordt door de predikant verzorgd.
Het concert op 12 maart door dhr. Ter Linden heeft 42 gulden opgebracht. Het orgel zal voorlopig worden bespeeld door dhr. Ten Cate uit Avereest.
Er wordt een advertentie geplaatst voor een organist. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (04-06-1902).
In de kerkvoogdijvergadering van 15 juni worden sollicitanten besproken. Gemeld hebben zich: dhr. Ensing uit Dedemsvaart, Van Dalen uit Hoogeveen en Van Oosten uit Zuidwolde. Als organist wordt benoemd dhr. Ensing met een salaris van f 125,- per jaar. Datum van indiensttreding is 29 juni 1902.
Op 17 oktober komt de blaasbalgtrapper aan de orde. De beloning wordt f 15,- per jaar. Voor het schoonhouden van de kerk en andere werkzaamheden krijgt hij 25 gulden. Verder heeft de huidige functionaris vrij wonen in de woning die vastzit aan de consistoriekamer. (14)
Op 25 november komen bij het College van Toezicht in verbaal 29/11 problemen aan de orde over het salaris van de koster/voorzanger in verband met de benoeming van een organist. (18)
Kasboek: Er wordt aan de ontvangstenkant van 1901 een 'Overschot van het orgel' geboekt van f 173,50. Bij de uitgavenkant voor de 'orgelnist' f 103,30 (10)

1903
Op 17 februari komt in verbaal 3-8/11 in het College van Toezicht de kwestie van het traktement van de koster/voorzanger weer aan de orde. De koster krijgt geen vergoeding omdat hij gratis gebruik kan maken van een woning, een tuin en een stuk bouwland. (18)
Kasboek: 'G. Ensink organist tractement' f 125,- en 'dezelfde idem van vorige jaar' f 5,- (10)

1904
Advertentie van orgelmaker Doornbos in het Nieuwsblad van het Noorden (13-01-1904)
In de kerkvoogdijvergadering van 25 februari wordt besloten aan Doornbos f 50 uit te keren van de f 150,-, die hij nog te goed had.
Kasboek: 'J. Doornbos' f 50,-; W.E. Ensink bezoldiging organist 1e kwt f 31,25 idem kwartalen 2,3 en 4; Ensink voor het overschrijven van de borden f 10,-; Ensink voor het spelen 2e kerstdag ´s avonds f 2,- (10)

1907
Kasboek: 'aan tractement organist' f 125,-, aanschrijven borden f10,-, J. Doornbos restant gelden orgelmaker f 100,- (Hier krijgt Doornbos de laatste f 100,- voor het orgel), J. Doornbos f 16,50 (10)
In de brochure van Sieuwert Zandt, Kerkorgelbouw van Klaas Doornbos staan lovende woorden over het orgel van organist G.A.J. ter Linden. Hij bespeelde het orgel tijdens de ingebruikname. (20)

1910
Concert door organist Secrève en mevr. Secrève-Emminckhoven zang. Zie Meppeler Courant (15-10-1910).

1911
Kasboek: G. van Oosten orgelspelen avonddienst f 32,-, W.E. Ensink organist f 31,25 3x en 1 x f 41,25 incl. bordenschrijven, J. Doornbos orgelmaker f 34,50 (10)

1916
Kasboek: 'Aan Ensing organist' f 125,- Overschrijving borden f 10,-, Doornbos orgelmaker f 21,- (10)

1917
Kasboek: G. van Oosten organist f 30,-, J. Ensink organist f 31,25 (4x) 16 sept. 'J. Doornbos organist' f 138,36 (10)

1918
Kasboek: Ensing organist f 31,25 (4x), Duurte toeslag organist f 50,- (10)

1922
Kasboek: J. van Loghem voor het orgel f 40,- (12)

1923
Kasboek: J. van Loghem kerkorgelstemmen f 40,- Rekening Koning Organist kwartaal van 1 mei 1923 tot 31 januari 1924 f 127,50 (12)

1924
Kasboek: J. van Loghem stemmen kerkorgel f 40,- (12)

1925
Kasboek: Rek. voor het Org nazien f 40; Rek Doornbos? f 1,40 (12)

1926
Kasboek: Van Loghem f 140,- (12)

1927
Op 7 maart beantwoordt Andreas Doornbos een brief van 5 maart waarin wordt gevraagd wat de prijs is van een stembeurt. Een stembeurt kost 30 gulden. Dat is meer dan een stembeurrt voor het orgel in Ruinen, maar het orgel in Ruinen heeft negen registers en het orgel in Zuidwolde heeft elf registers. Reparaties worden afzonderlijk berekend. Hij waarschuwt voor een naamgenoot (zijn broer), die ook orgels onderhoudt. Graag de voornaam of voorletters goed vermelden, zodat er op het postkantoor van Groningen geen verwarring ontstaat. (09)

1928
Kasboek: Tractement Organist f 170,- (12)

1929
Kasboek: Orgelstemming f 50,10 (12)

1930
Kasboek: rek Doornbos orgel f 350,- (12)

1931
Kasboek: Onk. orgel Doornbos. f 60,- is doorgestreept en daaronder staat vermoedelijk f 35,-. (12)
Propaganda-kunstavond van de Nederlandse blindenbond met Cor Bute als organist. Zie Provinciale Drentsche en Asser courant (08-01-1931).

1933
Kasboek: organist f 85,-; Doornbos f 15,- Doornbos f 15,- (12)

1937:
Opschriften op het orgel in het boek Genealogische en heraldische gedenkwaardigheden. (21)

1941
Op een verzekeringspolis is het orgel met tribune, 'prediktstoel' en banken verzekerd voor f 8.000,- (11)

1943
Kasboek: G. Santman? Organist f 62,50 (12)

1944
Kasboek: Organist H. Koning f 120,- Kasboek: Organist K. van Veen f 24,-; Organist Beekamp f 32,-; Organist H. Koning f 64 (Bedragen overlappen elkaar waarschijnlijk. Er zijn twee kasboeken over 1944 en 1945) (12)

1945
Kasboek: Rekening organist Beekamp f 78,37 (waarschijnlijk een orgelreparatie), Orgelstemming f 7,50 Kasboek: Organist Koning f 120 1945: Alternatief kasboek: Organist Beekamp f 78,37; Orgelstemmen Beekamp f 7,50; organist Koning salaris f 41,63 (12)

1947
Op 19 januari vraagt dhr. Bosscher aan Reil of hij na de oorlog weer materiaal beschikbaar heeft om het orgel te wijzigen en te restaureren.
Op 28 januari beantwoordt Reil de vragen van dhr. Bosscher en geeft bij elke vraag een calculatie. Het vervangen van de Trompet 8' is nog niet mogelijk, omdat hij deze extern moet aankopen.
Op 4 februari schrijft dhr. Bosscher dat, voordat de revisie kan worden gegund, er eerst nog overleg dient plaats te vinden in de week van 18 februari.
Op 8 april dankt Reil voor het ontvangen van de opdracht.
Op 9 april schrijft Reil dat hij een Trompet bij Giesecke in Duitsland kan kopen voor f 675,-. Deze is zo goed als nieuw. Hij vraagt om spoedig antwoord, anders is het register misschien al verkocht aan een ander.
Op 10 april geeft Bosscher aan dat ze het aanbod van de Trompet graag accepteren. Hij vraagt of ze iets terugkrijgen voor de oude Saxophoon en de Trompet.
Het contract wordt getekend op 8 april.
De volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:
 - Algehele schoonmaak.
 - Volledige herintonatie van het pijpwerk.
 - De windlade wordt aangesloten op een tweede windkanaal om voldoende wind te waarborgen.
 - Revisie van de gehele mechaniek.
 - Het handklavier wordt opnieuw ingevoerd en er komt een nieuw pedaalklavier van 27 tonen in plaats van 25 tonen.
 - De saxophoon 16' wordt vervangen door een Mixtuur III-V. Er moet nog een besluit worden genomen omtrent het vervangen van de Trompet 8'. (06)
Onzeker zijn het toevoegen van een Fluit 4' en vernieuwing van de Trompet 8'. (02)
De ingebruikname is op zondag 19 oktober met een bespeling door organist Henk Pijlman uit Meppel. Zie Meppeler Courant (1947-10-17).

Dispositie na de werkzaamheden door Reil:
Bourdon 16'
Prestant 8'
Holpijp 8'
Gamba 8'
Octaaf 4'
Quint 2 2/3'
Octaaf 2'
Cornet IV
Mixtuur III-V
Trompet 8'
Tremulant  

1948
Op 10 december meldt Bosscher dat hij een rekening heeft ontvangen en dat hij hem heeft doorgegeven aan de kerk. Hij vraagt om een stembeurt voor de kerstdagen en meldt een hanger die moet worden verholpen. (06)

1949
Reil maakt een transmissie vanuit de Bourdon 16 naar het Pedaal. De registertractuur wordt pneumatisch gemaakt. (02) (GJP: Dit wordt bevestigd door het rapport van de HOC in 1969)

1950
Op 15 maart vraagt dhr. Bosscher of het orgel kan worden gestemd voor 2 april.
Op 17 maart bedankt Reil Bosscher voor zijn inzet om het orgel uit te laten breiden en te restaureren. Hij biedt aan de volgende stembeurt gratis uit te voeren en belooft dit voor 1 april te doen.
Dhr. Bosscher meldt op 28 juni dat er vaak hangers optreden en vraagt of Reil binnenkort kan langskomen om het probleem te onderzoeken. (06)
Er is een brief van schilder M. Zwart uit Zuidwolde, waarin hij beschrijft wat hij moet doen om onder andere het orgel ‘in vrij goede staat’ te brengen. 'Om het verfwerk aan de banken, preekstoel en voorfront orgel weer in vrij goede staat te brengen is het volgens mij noodig om er het volgende aan te laten doen. Los zittende lagen afsteken of schrapen, bij te verven, vervolgens de gaten stoppen, bijplamuren, deze laag na droging in kleur bijverven, waarna het geheel na droging éénmaal over te schilderen in half matte lakverf, dus 't zelfde als vroeger
in 1936 ook is geschied. Mijn begroting voor dit werk is volgens voorcalculatie ƒ 409,00. Blijkt tijdens de uitvoering dat het goedkoper kan dan komt dit de Kerk ten goede. In deze opgave is niet begrepen het saus- of witwerk der muren, en ook niet de vloeren onder de banken.
De schilder,
M. Zwart' (11)

1951
Op 4 mei vraagt Bosscher of het orgel voor Pinksteren gestemd kan worden. De postzegel ontbreekt. Waarschijnlijk bewaart Reil postzegels voor een bepaald doel. (06)

1957
Op een tekening voor een vernieuwing van het interieur van de kerk is ook het orgel ingetekend. (08)
Op 11 maart vraagt het Bureau Monumentenzorg (BM) informatie over het orgel en de andere inventaris vanwege een geplande kerkrestauratie. (17)

Bouwtekening van 18 januari 1957 door P.L. De Vrieze. Klik op de afbeelding voor een vergroting. (17)


Links: Situatie voor de vernieuwing van het interieur. Foto nr. Pu 23537 1962 (19) Rechts: Situatie na de vernieuwing van het interier. Foto nr. MZ13332000306, 27-06-1966. (22) Klik op de afbeelding voor een vergroting.

1969
Op 8 augustus brengt de Hervormde Orgelcommissie (HOC) een voorlopig advies uit. Het betreft een orgel van de orgelmaker J. Doornbos, dat rond 1949 is voorzien van een pneumatische registertractuur. 'Het materiaal, waarvan het orgel is geconstrueerd, is niet van eerste kwaliteit. Dit geldt in het bijzonder wel voor lade en pijpwerk. Het pijpwerk is fabrieksmatig vervaardigd met geperste labia. De pijpen zijn geïntoneerd met behulp van kernsteken en expressions. De klank van het orgel is weinig-zeggend.' Er is windverlies in de lade en de windvoorziening. De windmachine maakt veel lawaai. 'Wij adviseren U aan dit orgel geen bedragen van enige omvang meer te besteden, daar het instrument zulks bepaald niet waard is'. Bij de aanschaf van een nieuw instrument kan de huidige kas worden gehandhaafd. Hij moet dan echter wel minder diep gemaakt worden. De kosten van een nieuw instrument worden geschat op f 40.000,- tot f 50.000,-. Misschien is het iets goedkoper bij Reil, die het orgel nu in onderhoud heeft. De vervangingswaarde wordt geschat op f 65.000,-. (23)

1970
In een offerte van 24 februari doet Reil een voorstel om het binnenwerk van het orgel geheel te vervangen vanwege verwarmingsschade, maar het pijpwerk zoveel mogelijk te hergebruiken. Reil biedt een eenklaviers- en een tweeklaviersvariant aan.
Op 15 april schrijven G.J. Boon en J.W. Hoffenaar dat er grote uitgaven zijn te verwachten voor het orgel. Orgeladviseur Hülsmann heeft restauratie ontraden en nieuwbouw geadviseerd. Uit adviezen van twee orgelmakers lijkt dat een restauratie tussen f 25.000,- en f 30.000,- zal gaan kosten. Het orgel is een geschenk. De kerkvoogden willen in elk geval het front behouden, maar zo mogelijk ook het orgel zelf.
Op 22 april wordt Reil gevraagd de uitgebreidere tweeklaviers variant uit te werken. Een dispositievoorstel is bijgesloten. In een ongedateerde brief stelt Van Rigteren voor de pijpen van de Gamba te gebruiken voor een Prestant 4'.
Op 24 april komt Reil met een uitwerking van een grotere variant van het tweeklaviers orgel. Roerfluit 8' en Woudfluit 2' zijn geheel nieuw. De rest van het pijpwerk wordt hergebruikt.
Op 1 juli schrijft de HOC over een gesprek met G.J. Boon en J.W. Hoffenaar. De HOC blijft bij haar standpunt dat het instrument een investering van ruim f 25.000,- niet waard is. Het is de HOC niet bekend welke orgelmakers zijn geraadpleegd. De HOC heeft navraag gedaan bij orgelmaker Blank. Deze kan voor f 28.000,- een nieuw orgel in de ondieper gemaakte kas plaatsen met de volgende dispositie: Bourdon 16', Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Quint 3', Octaaf 2', Mixtuur IV en aangehangen pedaal. (06) (23)
In december meldt de Meppeler Courant (14-12-1970) dat een actie voor de restauratie van het orgel al f 18.000,- zou hebben opgeleverd. De kop van het artikel en de inhoud verschillen: f 18.000 versus f 1.800,-. f 1.800 lijkt het meest waarschijnlijke resultaat voor de verkoop van 900 koeken.

1971
Op 8 februari volgt een nieuwe offerte van Reil voor een tweeklaviers orgel met 14 registers. (06)
De ombouw door Reil gaat ten slotte niet door; en zal worden uitgevoerd door Hendriksen en Reitsma.

1972:
Om de restauratie te financieren, worden acties gevoerd om de nodige gelden bijeen te krijgen. Het benodigde bedrag van f 40.000,- is inmiddels binnen. Zie Hoogeveense Courant (14-03-1972).
Het orgel wordt door Hendriksen en Reitsma omgebouwd tot een mechanisch tweeklaviers instrument in de bestaande orgelkas.
Een gedeelte van het oude pijpwerk wordt opnieuw gebruikt. De kas wordt naar voren geplaatst en opnieuw geschilderd.


Dispositie:
Hoofdwerk   Nevenwerk   Pedaal  
Bourdon 16' Holpijp 8' Subbas 16' 
Prestant 8' Prestant 4'    
Roerfluit 8' Roerfluit 4'    
Octaaf 4' Nasard 2 2/3'    
Quint 2 2/3' Woudfluit  2'    
Octaaf 2' Sesquialter  II    
Mixtuur III-V        
Trompet 8'        
Tremulant
Standaard-koppelingen


Foto nr. Pu 41326 1972, Foto nr. Pu 41325 1972 (19)

2002
Het orgel bestaat 100 jaar. Zie Meppeler Courant (06-11-2002).

2004
Groot onderhoud door Hendriksen & Reitsma. De labia en het snijwerk worden verguld. De orgelkas wordt groen geschilderd. Op het Nevenwerk wordt de Prestant 4' vervangen door een Dulciaan 8'. Een deel van de Mixtuur wordt vernieuwd. (16)


Foto: Peter ten Kate. (01)

2005
In de Meppeler Courant (2005-11-11) verschijnt een artikel over de organisten en concerten in de kerk.

2015
Uitbreiding van het orgel door Hendriksen & Reitsma. Zie Dagblad van het Noorden (28-09-2015), (23-09-2015).
Op zaterdag 14 november 2015 is de officiële ingebruikname.
Het orgel wordt officieel weer in gebruik genomen op 14 november door Roger de Groot, burgemeester van de gemeente De Wolden. Hierna is er een concert dat wordt verzorgd door de bekende Kamper organist Harry Hamer en trompettist Eddy Schraa uit Dronten.
Zij spelen een programma, waarbij de nieuwe klankmogelijkheden volop te horen zijn. Ook de eigen organisten van de kerk, Geert Meijer, Tim Vroom en Peter ten Kate, zullen deze avond van zich laten horen. (16)

Wijzigingen:
Op het Nevenwerk zijn twee registers toegevoegd:
Viola 8 (nw, groot octaaf komt uit CGK Siegerswoude De Wilp, ± 1895).
Vox Celeste 8 (uit CGK Siegerswoude De Wilp, ± 1895, was een Viola 8). (16)

Het pedaal staat nu in een aparte kas achter het orgel en bestaat uit de volgende registers:
Subbas 16' (uit CGK Genemuiden, bouwer onbekend).
Octaaf 8' (uit Hervormde Dorpskerk IJsselmuiden, 1968 Verschueren.)
Fagot 16' (uit Hervormde Dorpskerk IJsselmuiden, 1982 Henriksen & Reitsma)
De windlade van het Pedaal komt ook uit IJsselmuiden en is in 1968 gemaakt door Verschueren. (04) (16)

Dispositie na de wijzigingen van 2015:

Hoofdwerk C-f3: Nevenwerk C-f3: Pedaal C-d1:
Bourdon 16 Viola 8 Bourdon 16 (transmissie)
Prestant 8 Celeste 8 Subbas 16
Roerfluit 8 Holpijp 8 Octaaf 8
Octaaf 4 Roerfluit 4 Fagot 16
Quint 22/3 Nasard 22/3  
Octaaf 2 Woudfluit 2  
Mixtuur 3-5 sterk Sesquialter 2 sterk  
Trompet 8 Dulciaan 8

Speelhulpen: Koppel HW-NW, Koppel Ped-HW, Koppel Ped-NW, Tremulant (04)


Klik op de afbeelding voor een vergrote weergave. Foto: Peter ten Kate.


Foto's: Geert Jan Pottjewijd op 27 augustus 2021. Klik op de linker foto voor een vergroting.

Bronvermelding:
  1. E-mail van Peter ten Kate d.d. 14-12-2005.
  2. Boek: Hans Fidom (redactie), Het Historische Orgel in Nederland 1902-1910, Amsterdam: Nationaal Instituut voor de Orgelkunst, 2010 blz. 28-29.
  3. www: http://reliwiki.nl/index.php?title=Zuidwolde,_Hoofdstraat_98_-_Hervormde_Kerk (22-03-2025).
  4. E-mails Peter ten Kate 30-09-2015 en 06-11-2015.
  5. E-mail Peter ten Kate 04-02-2016.
  6. Archief Reil.
  7. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 39 Instructie voor de koster en voorzanger; 1857.
  8. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 108 Bouwtekening van het interieur van de kerk; 1957.
  9. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 109 Correspondentie met een orgelbouwer; 1927.
  10. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 59 Registers van ontvangsten en uitgaven 1856-1919.
  11. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 93 Ingekomen stukken en minuten van verzonden stukken 1839-1945.
  12. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 122 Kasboeken.
  13. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 121 Kasboeken.
  14. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 31 Notulen van de vergaderingen van de kerkvoogden 1889-1933.
  15. Drents Archief: 0405 Nederlands Hervormde Gemeente Zuidwolde 2 Notulen van de vergaderingen van de kerkenraad 1865-1929.
  16. www: https://petertenkate.nl/ (31-10-2023).
  17. Drents Archief: 0913 Archief van de afdeling Monumentenzorg van de provincie Drenthe 1858 Zuidwolde, NH kerk; 1957-1984.
  18. Drents Archief: 0446 Provinciaal College van Toezicht Hervormde Gemeenten 101 1902-1903.
  19. www: http://www.kerkeninbeeld.nl (13-03-2025).
  20. Boek: Sieuwert Zandt, Kerkorgelbouw van Klaas Doornbos.
  21. Boek: J. Belonje en J. Westra van Holthe, Genealogische en heraldische gedenkwaardigheden in en uit de kerken der provincie Drenthe, Assen: Van Gorcum, 1937.
  22. Beeldbank Drents Archief.
  23. Utrecht, Het Utrechts Archief, 1445 Orgelcommissie, 1475 Zuidwolde, 1969-1970.

Foto's van Peter ten Kate na de uitbreiding van 2015. (05)




Foto Geert Jan Pottjewijd (2021). Links Manuaal I en II, rechts de pedaalkas.